'Luật záo zụk' và 'cuộc loạn đả' vì tiếng mẹ đẻ

Xã hội

'Luật záo zụk' và 'cuộc loạn đả' vì tiếng mẹ đẻ

(PLO)- Câu chuyện cải cách chính tả mà PGS-TS Bùi Hiền vừa đề xuất không phải là lần đầu tiên xuất hiện, và có lẽ cũng không phải là lần cuối cùng. Vì vậy, chúng ta cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, bình tĩnh, theo hướng tích cực nhất...

Bản tin liên quan

Câu chuyện về cải cách chính tả tiếng Việt lại dấy lên một trường loạn đả.
Điều hay nhất, có vẻ là, ít người tham gia vào đó biết câu chuyện cải cách chính tả này không phải là lần đầu tiên xuất hiện, và có lẽ cũng không phải là lần cuối cùng.
Các cải cách đã và đang diễn ra, đáng ngạc nhiên hơn, là chúng ta đang sống cùng, sử dụng những cải cách ấy.


PGS-TS. Bùi Hiền, nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội, người vừa đề xuất cải cách tiếng Việt theo kiểu Luật Giáo dục thành "Luật Záo zụk". Ảnh: kenh14.vn

Từ đề xuất của Nguyễn Văn Vĩnh tiên sinh...

Từ những năm 20 của thế kỷ 20, vì nhu cầu ấn loát và phổ cập quốc ngữ, “người man di hiện đại” Nguyễn Văn Vĩnh đã đề xuất nhiều cải cách trong chính tả và ký âm. Nhà trí thức lớn này đề nghị như ngoài Bắc nên theo trong Nam mấy tiếng “gi thành tr, d thành nh, nh thành l… để dùng cho đều trong văn tự, ba miền cùng dễ hiểu cả”.
Ông Nguyễn Văn Vĩnh đã liệt kê ra một số từ Gi đổi ra tr, như trai gái – giai gái, trăng gió – giăng gió; s đổi ra tr: sống mái- trống mái; d đổi ra nh: nhơ bẩn – dơ bẩn; nh đổi ra l: lạt - nhạt, lầm (lẫn) – nhầm…
Và đặc biệt, ông Vĩnh đề nghị quy ước mới, thay vì phải bỏ dấu, người viết sẽ dùng các quy ước như dấu “ớ” là hai chữ viết liên tiếp aa = â, chữ w thay dấu “á”, aw = ă, các thanh sẽ là chữ quy ước đặt cuối từ như f = huyền, s = sắc, j = nặng…
Tất nhiên, đề xuất của ông không được ủng hộ, thậm chí nhận chê bai từ các đồng nghiệp.
Trong “Văn thi sĩ tiền chiến”, tác giả Nguyễn Vĩ kể dù chỉ có một mình, ông vẫn can đảm áp dụng cách viết này trong tờ báo do ông làm chủ bút. Và không cần phải băn khoăn nữa đâu, quy ước ông đề ra chỉ thời gian ngắn sau đó được áp dụng trong điện tín, còn bây giờ đó là cách gõ telex mà bạn đang nhoay nhoáy trên điện thoại đấy.
Chữ mà chúng ta viết trên máy tính hôm nay phải chịu ơn những áp lực mà ông Nguyễn Văn Vĩnh phải chịu từ thuở ban đầu!
Trong trường hợp không biết ông Vĩnh là ai thì bạn có thể biết ông là cha của ông Nguyễn Nhược Pháp - tác giả bài thơ “Hôm nay đi chùa Hương/Hoa cỏ mờ hơi sương/Cùng thầy me em dậy/Em vấn đầu soi gương…”.


Bìa cuốn sách có bài viết đề xuất cải cách bảng chữ cái tiếng Việt gây tranh cãi. Ảnh: kenh14.vn

... Đến "phong cách" của nhà văn Nguiễn Ngu Í 

Trường hợp khác là Nguiễn Ngu Í, người thường ghi trong danh thiếp: “nhà văn, nhà jáo, nhà báo kông chuiên ngiệb” (nhà văn, nhà giáo, nhà báo không chuyên nghiệp).
Ông Nguiễn Ngu Í là một trường hợp yêu tiếng mẹ đẻ đến tận cùng, dù ông là một người rất giỏi tiếng Pháp.
Những năm 1950 ở Sài Gòn, ông Nguiễn Ngu Í đã xiển dương cách viết dùng F thay Ph, dùng J thay Gi, dùng I thay Y, dùng B thay P, dùng Q thay Qu, dùng Ng thay Ngh, dùng G thay Gh… như viết Ge chứ không viết Ghe, Ngỉ chứ không viết Nghỉ.
Ông Í còn có tập thơ Qê Hương (Quê Hương) được đánh giá cao ở tính độc đáo và phóng túng.
Cứ nhìn bút danh của ông (Nguiễn Ngu í, Tân Fong Hiệb) mà ông ký dưới các bài viết là biết ông quyết liệt với chính tả kiểu mình thế nào.
May mắn, dù có nhiều tranh cãi về học thuật, nhưng tài năng văn chương và cách viết chính tả của ông đã được miền Nam Việt nam trước 1975 xem như một cá tính độc đáo chứ không ném đá.


Một “đóng đá” ném ra không thu lại được gì về mặt tri thức, trong khi đó, những cuốn sách như “I và Y trong tiếng Việt” của nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh thì nhiều người có vẻ rất ơ hờ...

Và phong trào tốc ký của Trần Tư Bình

Gần đây nhất là phong trào Chữ Việt nhanh, tốc ký của anh Trần Tư Bình, có cả bộ gõ riêng biệt và các cuộc thi trên các diễn đàn lớn.
Ở cải cách này vẫn thừa hưởng một số ý chính từ những cải cách trước như thay Y = I, thay Uy = Y;
bỏ bớt dấu sắc ở vần ngược (nup = núp), thay phụ âm đầu Ph = F, C = K, K = Kh, Z = D, D = Đ…;
phụ âm cuối thay Ch = K, Nh = H, Ng = G;
rút các nguyên âm ghép như Ơ = UƠ, Ư = ƯƠ, U = UÔ, Y = UYÊ;
thay chữ cuối vần bằng một chữ khác: D = T, F = Ph, S = C, J = I,Y…
Nếu viết theo cách này, 2 câu thơ của Vũ Đình Liên sẽ là “Jấy dỏ bùl kôg thấm/ Mực dọg trog ngil sầu (Giấy đỏ buồn không thắm/Mực đọng trong nghiên sầu)”.
Cách viết nhanh này vẫn đang được xiển dương, bộ gõ này cho phép hiển thị theo đúng chính tả hiện nay ngay khi gõ theo cách tốc ký quy ước nêu trên.
Nhưng với các bạn trẻ, đa phần cách viết này đã được chuyển hóa thành thứ chính tả “teen code” mà khi sử dụng có thể làm “rối não” các nhà mô phạm.
Nêu một vài trường hợp để thấy, như ở đề xuất cá nhân của PGS-TS Bùi Hiền, thẩm quyền tri thức đã đi sau sự xung động của đám đông.
Đáng lý ra, chính các nhà ngôn ngữ học mới là người có thể chỉ ra các hạn chế, bất khả thi cũng như không chính xác về ngữ âm, chính tả âm tiết hay chính tả âm vị… của đề xuất ấy.
Một “đóng đá” ném ra không thu lại được gì về mặt tri thức, trong khi đó, những cuốn sách như “I và Y trong tiếng Việt” của nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh vẫn không thể lọt top sách bán chạy.
Cuốn sách “I và Y trong tiếng Việt” được giới thiệu là “xuất phát từ quan điểm chính tả tiếng Việt phải được xây dựng trên cơ sở ghi âm các âm tiết chứ không thể máy móc theo hình thức các âm vị, quyển sách khảo sát lối viết các từ i/y trong tiếng Việt trên cơ sở các tài liệu và từ điển chữ quốc ngữ Latin, mặt khác cũng tìm hiểu vấn đề này qua các vận thư chữ Hán, các tài liệu và từ điển chữ Nôm, thông qua đó làm rõ lý do của tình trạng bất nhất về lối viết dùng cả i và y trong chính tả tiếng Việt trước nay”.
Cuốn sách này có thể giải quyết được nhiều những băn khoăn về chính tả hay đỡ cho người đọc lao vào cuộc loạn đả vô ích.
 
"Luật giáo dục" thành "Luật záo zụk"
Cách viết cải tiến tiếng Việt mà PGS-TS. Bùi Hiền (nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội) đề xuất trong cuốn sách vừa xuất bản đã gây ra nhiều tranh cãi.
PGS-TS Bùi Hiền cho rằng trải qua gần một thế kỷ, đến nay chữ quốc ngữ đã bộc lộ nhiều bất hợp lý nên cần phải cải tiến để giản tiện, dễ nhớ, dễ sử dụng, tiết kiệm thời gian, vật tư. Theo đó, cách viết tiếng Việt: "giáo dục" phải viết là "záo zụk", "nhà nước" là "n'à nướk", "ngôn ngữ" là "qôn qữ"...

TRẦN VƯƠNG THUẤN

BÌNH LUẬN

mapdorita@gmail.com

Oh... Ông tiến sĩ này zui qwa, nghiên cứu của ông giúp dân tộc chúng ta chia hai: một là "dân tộc kinh", hai là "dân tộc thần kinh". Tương lai nước ta sẽ lấy tiếng Anh để thay thế "ZAO ZỤT" là nhờ các vị tiến sĩ này đây! Hoan nghên ông và ngôn ngữ của thế hệ 9X

Kgb

Trời đất ơi! Cụ mệt mỏi sắp ..về còn hành tội con cháu. Tưởng cụ có bí kíp gì để lại cho hậu thế , làm rạng rỡ non sông ấy chứ? Thôi con ..vái cụ! Tụi con đã đủ khổ với ngôn ngữ 3 miền rồi.

nguyen thanh tu

Hay giu gin su trong sang va phong phu cua tieng viet

Miền tây

Nếu cả lớp Sinh viên của bạn Chương hồi đó mà nhầm chữ "gi" với chữ "Z" thì chắc không có ai gọi lớp các bạn là "sinh viên"? , còn nếu các Bạn đã ra trường rồi thì chắc không ai gọi các bạn là "kỹ sư hay cử nhân đâu"? . /.

Ngãi Cứu

Ôi! Đọc cái trích dẫn " Luật Záo DUK" và Điều 7 của Luật ZAO DUK, tôi ngỡ ngàng tìm mãi mới thấy từ nơi bàn phím để gõ, chứ chưa nói suy ra mà đọc được nữa trời ạ. Vì thế nên lại lo cho đề án 12. 000. 000 tỷ đồng để đào tạo cho được 900,000 tiến sỹ gì gì đó mà Bộ Záo DUK mới đưa ra!

Tran hong van

Đôi mơi đê lam giau đep tiêng viêt la điêu đang trân trong. Nhưng Tiên si Hiên ơi, đê xuât cua ông la kiêu ngôn ngư lai căng giưa tiêng viêt va tiêng tây. Tiên si Viêt nam kiêu như ông thi tiêng Viêt chăng con la Tiêng viêt , ma no la sư hôn tap ngôn ngư cac nươc .Ông la TS chăc ông cung hiêu dân tôc ta bi ngan năm đô hô giăc Tau, môt trăm nâm nô lê giăc Tây nhưng Viêt Nam vân la Viêt nam không pha tap chât Tau va Tây ơ con ngươi VN.Đo la tô tiên ta biêt giư gin ban săc văn hoa dân tôc trong đo co ngôn ngư dân tôc . Nêu cân kinh phi lam viêc gi đo ông nên nghiên cưu sao cho ban sac dân tôc thêm giau đep chư đưng đê xuât tao lao đê ngôn ngư Tiêng viêt trơ thanh ngôn ngư đa quôc gia. ÔNG NÊN NGHI AN DƯƠNG LA THICH HƠP RÔI ĐO. ĐÊ VIÊC NGHIÊN CƯU NGÔN NGƯ DÂN TÔC CHO NHƯNG NGƯƠI CO TINH THÂN DÂN TÔC VA TINH TAO NHE.

Chương

Tôi đồng ý với một số từ trong tiếng Việt nên thay đổi. Vì nhiều sinh viên ĐH ra trường còn viết nhầm từ này, huống chi là người nước ngoài học tiếng Việt. Hơn 20 năm trước, cả lớp tôi đã tự đội gi thành chữ z, gạt bớt chữ u sau chữ qu.

Miền tây

Bạn Quân Bảy ơi, tiền của dân sắp chuẩn bị chi ngàn tỷ để có ngàn Tiến sĩ nữa kìa, Bạn hãy góp ý kiến để ngàn Tiến sĩ tương lai không có Tiến sĩ nào giống Tiến sĩ này. Chắc có lẽ "vụ này" giống cái vụ cũng có mấy ông bà được mệnh danh là trí thức đề nghị "dời ngày Tết Việt Nam trùng với ngày Tết của Tây" vậy, để cho mọi người biết "đến ta"; nghe đồn rằng có một bà dân ở Tây sống bình thường trong xã hội, bổng một hôm bà đi cướp ngân hàng và liền sau đó bà bị bắt, báo đài đưa tin rần rần, bà tỉnh queo và trả lời phóng viên rằng: "Tôi muốn làm người nổi tiếng và tôi đã đạt mục đích"; ôi hãy cẩn thận, nổi tiếng kiểu này thì Công an xử ngay. /.

Hiện thêm bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM