Lại lùm xùm 'đạo thơ', Hội Nhà văn Hà Nội sẽ yêu cầu giải trình

Xã hội

Lại lùm xùm 'đạo thơ', Hội Nhà văn Hà Nội sẽ yêu cầu giải trình

Sáng nay 19-10, trả lời chúng tôi, ông Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội khẳng định Hội đã nắm thông tin dư luận cho rằng Bài thơ Bạch lộ nhà thơ Phan Huyền Thư là "đạo thơ" bài Buổi sáng của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan (hiện công tác tại báo Văn Nghệ TP.HCM).

Bản tin liên quan

Bài thơ Buổi sáng củaThường Đoan in trong tậpĐếm cát (NXB Văn học xuất bản năm 2003) (trái) và bài thơBạch lộ củanhà thơ Phan Huyền Thưin trong tập thơSẹo độc lập(Nhã Nam & NXB Lao động ấn hành năm 2014)
Bài thơ Buổi sáng  của Thường Đoan in trong tập Đếm cát  (NXB Văn học xuất bản năm 2003) (trái) và bài thơ Bạch lộ của nhà thơ Phan Huyền Thư in trong tập thơ Sẹo độc lập  (Nhã Nam & NXB Lao động ấn hành năm 2014)

Hội nhà văn TP.Hà Nội đang làm rõ sự việc

Ông Phạm Xuân Nguyên cho biết: "Hội Nhà văn Hà Nội đã được biết thông tin về việc liên quan giữa bài thơ “Bạch lộ” của nhà thơ Phan Huyền Thư và bài thơ “Buổi sáng” của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan. Vì tập thơ Sẹo độc lập của Phan Huyền Thư vừa được giải thưởng 2015 của HNVHN nên Hội sẽ phải có trách nhiệm về việc này. Hiện chúng tôi đang liên hệ với nhà thơ Phan Huyền Thư để biết rõ sự việc, đồng thời cũng sẽ yêu cầu chị giải trình với Hội. Trong trường hợp đây thực sự là một vụ “đạo thơ” của tác giả Sẹo độc lập, HNVHN sẽ có quyết định đối với giải thưởng vừa trao. Chúng tôi sẽ khẩn trương làm rõ vụ này với trách nhiệm cao nhất đối với HNVHN và đối với bạn đọc".

Giống quá nhiều?

Từ đêm qua 18-10, trên facebook cá nhân của nhà báo Hà Quang Minh đã đặt ra "nghi án đạo thơ" và sau đó  "facebooker" đã "rầm rộ" chia sẻ thông tin này cùng nhiều bàn luận sôi nổi. 

Theo thông tin của nhà báo Hà Quang Minh đăng tải, bài thơ Bạch lộ (Độc ẩm với Lã Bất Vy) in trong tập thơ Sẹo độc lập (Nhã Nam & NXB Lao động ấn hành năm 2014) của Phan Huyền Thư còn bài Buổi sáng của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan (tên thật là Nguyễn Thanh Bình, quê Vĩnh Long) in trong tập Đếm cát (NXB Văn học xuất bản năm 2003).

Nhà báo Hà Quang Minh viết rằng, ông lên tiếng về vụ việc này, vì sự công chính của một nền văn nghệ nước nhà:“Tôi lên tiếng, không phải vì tôi muốn tập thơ “Sẹo độc lập” bị tước giải thưởng. Đơn giản, giải thưởng ấy chẳng có nghĩa lý gì. Tôi lên tiếng, vì tôi muốn nền văn nghệ này cần có những tác phẩm độc lập thực sự, không trùng lặp, không vay mượn và không ăn cắp. Tôi lên tiếng, không phải vì câu thơ kể trên, mà vì tôi gặp một nhà thơ quen, Phan Ngọc Thường Đoan, ở trong bài thơ đó”.

Bài thơ Bạch lộ của Phan Huyền Thư có rất nhiều câu thơ gần giống, hoặc giống hoàn toàn với những câu trong bài Buổi sáng của tác giả Thường Đoan.

Ngay hai câu đầu của bài Bạch lộ, đã giống nguyên văn với hai câu thơ đầu của bài Buổi sáng.

Bài thơ Buổi sáng bắt đầu bằng những câu thơ: “Những gương mặt người/Quen và không quen/Những giọt cà phê muôn đời đen nhánh/Tiếng chim khua vỡ buổi sáng lạnh”. Còn bài thơ Bạch lộ của Phan Huyền Thư bắt đầu bằng những câu thơ: “Những gương mặt người/Quen mà không quen/Từng giọt sương nén trong veo câm nín/Tiếng chim khua vỡ buổi sáng lạnh”.

Những câu thơ tiếp theo, chỉ có sự khác nhau chút ít về cách sắp xếp từ ngữ. Nếu trong bài “Buổi sáng” viết: “Em ngồi một mình/Khuấy loãng thời gian/Buổi sáng muốn gọi anh/Nắng nói lời mê ngủ”. Thì bài Bạch lộ viết: “Em một mình /Ngồi khuấy loãng thời gian/Buổi sáng muốn ôm anh/Nắng nói lời mê ngủ”.

Đối chiếu văn bản hai bài thơ, còn có nhiều câu thơ giống nhau, hoặc gần giống nhau đến kỳ lạ như: “Quàng nỗi nhớ chạy quanh chiếc bàn nhỏ/Bản giao hưởng đêm qua còn phảng phất trên phím dương cầm” (Buổi sáng) và  “Quàng nỗi nhớ lên gối chăn bỏ ngỏ /Bản blues jazz đêm qua lẩn khuất phím dương cầm” (Bạch lộ)

Hay “Người đã vội quên cung bậc cuối/Nụ hôn nửa vời/Trái tim không cửa/Ai hờ hững xéo lên lá cỏ” (Buổi sáng) và “Người thiên di cung bậc cuối cùng/Nụ hôn nửa vời/Trái tim không cửa/Bóng ai hờ hững xéo trên lá cỏ/Điềm tĩnh ngồi chờ gió” (Bạch lộ)

Tuy nhiên, phần kết bài thơ có sự khác nhau: Bài thơ “Buổi sáng” kết rằng: “Buổi sáng ngồi một mình/Uống cạn kiệt/lạ/quen!” Còn bài “Bạch lộ” kết: “Cơn đau da lươn lên men vân gốm/Buổi sáng mị tình/Nốc cạn Một tứ thơ”.

Ngay tối 18-10, trao đổi với Tuổi Trẻ, nhà thơ Thường Đoan cho biết bài thơ Buổi sáng của chị từng được nhạc sỹ Phú Quang phổ nhạc thành ca khúc “Catinat café sáng”.

“Bài thơ Buổi sáng tôi viết ngày 27-6-2000. Hồi đó, nhạc sĩ Phú Quang có quán café Catinat trên đường Đồng Khởi (TP.HCM), mà chúng tôi thường hay đến đó. Nhưng một buổi sáng, tôi đến sớm quá, bạn tôi chưa tới, nên tôi làm bài thơ này.

Tôi làm từ khoảng 7g sáng đến 10g sáng thì xong. Ngay sau đó, anh Phú Quang xuất hiện, tôi đưa bài thơ cho anh ấy xem, và anh ấy đã phổ nhạc bài thơ này, và đổi tên bài hát thành “Catinat café sáng. Bài thơ của nhà thơ Phan Huyền Thư đã xé bài thơ của tôi ra, để đưa vào bài thơ của chị ấy” - nhà thơ Thường Đoan kể lại.

Trước đó, một bài thơ khác trong tập “Sẹo độc lập” của Phan Huyền Thư là bài thơ “Có lẽ đã chết vẫn tốt hơn” có câu thơ mở đầu Nếu tôi chết/hãy đem tôi ra biển” giống với câu thơ “Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển” trong bài Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển của nhà thơ Du Tử Lê.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, sự giống nhau của hai câu thơ đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên về cảm hứng thi ca của hai tác giả.

Để độc giả thuận tiện đối chiếu, chúng tôi xin đăng lại hai bài thơ này:

Buổi sáng (Phan Ngọc Thường Đoan)

Nhng gương mt người

Quen và không quen

Nhng git cà phê muôn đi đen nhánh

Tiếng chim khua vỡ bui sáng lnh

gõ thc mt tri

Em ngi mt mình

Khuy loãng thi gian

Bui sáng mun gi anh

Nng nói li mê ng

Gió se lnh chi t

Quàng ni nhớ chy quanh chiếc bàn nh

Bn giao hưởng đêm qua còn phng pht trên phím dương cm

Người đã vi quên cung bc cui

Nụ hôn na vi

Trái tim không ca

Ai hờ hng xéo lên lá c

Bui sáng ngi mt mình

Không quen nhng nụ cười l

Em đm đc vi nng thu mưa h

Tan cùng tàn đông

Lòng bàng hoàng luyến tiếc níu vt áo xuân

Đã chm mt na mùa cui cùng

Khói thuc cay và cà phê đng

Cơn đau màu men ngà

Bui sáng ngi mt mình

Ung cn kit

l

quen!

Bạch lộ m vi Lã Bt Vy)(Phan Huyền Thư)

Nhng gương mt người

Quen mà không quen

Tng git sương nén trong veo câm nín

Tiếng chim khua vỡ bui sáng lnh

Em mt mình

Ngi khuy loãng thi gian

Bui sáng mun ôm anh

Nng nói li mê ng

Bui sáng mun gi anh

Mây tái mt thn th

Quàng ni nhớ lên gi chăn bỏ ng

Bn Blues jazz đêm qua ln khut phím dương cm

Người thiên di cung bc cui cùng

Nụ hôn na vi

Trái tim không ca

Bóng ai hhng xéo trên lá c

Đim tĩnh ngi chờ gió

Về tan cùng tàn thu

Bui sáng

Mt mình

Quen mà không quen

Lc li trí nhớ mt hình nhân đêm

Qun quýt trùng căng kén ngà, tơl

Nut vào chm chm như loài lông vũ

Va bay va thng tht…âm u

Bun ngi ngn níu vt ngu ngơ

Chm mt nhau cui mùa

Bão giông đã na đi lc nhp

Cơn đau da lươn lên men vân gm

Bui sáng mị tình

Nc cn

Mt tứ thơ.

Theo VŨ VIẾT TUÂN (TTO)

BÌNH LUẬN

Bùi Sơn

Bài nào được in công khai trước là bài ra trước. KHỏi phải tranh cãi.

A LÝ PHƯỢNG TUYỀN

Cuộc sống bây giờ khổ thay! Ra ngõ thì gặp NHÀ THƠ, ra đường thì sợ TAI NẠN, CƯỚP GIỰT. Còn văn chương thì ĐẠO này , ĐẠO nọ chớ không gọi là... là... ĂN CẮP cho nên rất thường thấy xảy ra.
Cũng may... bên vọng cổ, cải lương vì quan niệm theo XƯA, là BIẾT GIỮ MÌNH cho nên chưa xảy ra HIỆN TƯỢNG này.
A LÝ PHƯỢNG TUYỀN

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM