Nhà văn Đỗ Phấn: Hà Nội sẽ trở về với thanh lịch

Hồ sơ - Phóng sự

Nhà văn Đỗ Phấn: Hà Nội sẽ trở về với thanh lịch

(PL)- Nhà văn Đỗ Phấn cho rằng sau 60 năm ngày giải phóng, nhiều vẻ đẹp của Hà Nội đã mất đi nhưng ông tin rằng một ngày không xa lắm Hà Nội sẽ quay lại với nếp sống trật tự, thanh lịch như ngày nào.

Bản tin liên quan

Được biết đến là một họa sĩ bất ngờ rẽ ngang sang viết văn và tuyên bố chỉ viết về Hà Nội, mới đây nhà văn Đỗ Phấn đã đoạt giải ở hạng mục văn xuôi với truyện dài Dằng dặc triền sông mưa của Hội Nhà văn Hà Nội.

Nhớ leng keng tàu điện

. Phóng viên: Tại sao ông chỉ kiên định với đề tài Hà Nội mà không thể nghiệm ở những đề tài khác, địa danh khác, thưa ông?

+ Nhà văn Đỗ Phấn: Với tôi, Hà Nội còn quá nhiều thứ cần phải viết như một lời tri ân.

. Ông từng nói ông không ghi chép bất cứ gì về Hà Nội bằng chữ nghĩa, vậy những chi tiết tỉ mỉ trong tác phẩm của ông về Hà Nội rất xưa được vực dậy như thế nào?

+ Đúng là tôi chưa bao giờ có nhật ký hay bất kỳ ghi chép nào bằng chữ nghĩa. Trước hết, tôi là người cầm bút vẽ 40 năm rồi. Do đặc thù nghề nghiệp, tôi có cách ghi tài liệu bằng hình ảnh: ký họa hoặc chụp ảnh. Với tôi, hình ảnh gợi nhớ hơn chữ nghĩa rất nhiều.

. Ông ấn tượng gì với Hà Nội của những ngày xưa?

+ Không thể kể hết những ký ức đẹp trong cuộc trò chuyện ngắn này. Tuy nhiên, có thể nói sơ qua về tàu điện Hà Nội, thứ chỉ còn trong ký ức. Hà Nội mất đi những toa tàu điện với tôi là mất đi một vùng ký ức sâu đậm nhất thời niên thiếu. Tàu điện Hà Nội không đơn thuần chỉ là phương tiện giao thông mà là nét văn hóa rất đặc sắc. Ở đấy diễn ra khá nhiều sinh hoạt, mất tàu điện là mất đi tất cả nét sinh hoạt ấy. Tôi được biết nhạc sĩ Thao Giang cùng các cộng sự đã cố công khôi phục lại gánh hát xẩm tàu điện ở chợ Đồng Xuân tối thứ Bảy hằng tuần. Nhưng dù cho các ca sĩ hát rất hay, nó vẫn chỉ là âm nhạc biểu diễn trên sân khấu mà thôi. Làm sao có được tiếng chuông leng keng, tiếng cần vẹt miết trên dây điện. Làm sao có được đông đảo khán giả bình dân như trên tàu.


Người Hà Nội đang quay lại mạnh mẽ hơn với nếp sống thanh lịch ngày nào. Ảnh: V.THỊNH

Hà Nội sẽ quay về nếp sống đẹp như xưa

. Ông nghĩ gì về một Hà Nội sau 60 năm ngày giải phóng?

+ Ký ức của tôi về Hà Nội đó là sự êm đềm trong trẻo. Còn Hà Nội ngày nay, phần nhiều những quy tắc không được chúng ta tôn trọng. Thành ra mới có những căn nhà thò ra thụt vào, cao thấp khác nhau, rồi tùy ý mà sơn tường từ trắng đến đỏ. Ngày xưa chùa ở Hà Nội cổng tam quan rất bé, êm đềm, đúng vị trí, đúng quy tắc. Bây giờ, có những chùa như chùa Vân Hồ chẳng hạn, cổng tam quan rộng như một đơn vị cỡ cấp sư đoàn, trong khi ở trong sư sãi chỉ chưa đến nửa tiểu đội.

Trong tản văn Hà Nội vắng, tôi đã viết: “Bắt đầu là vắng đi tiếng còi tầm Nhà hát lớn làm người ta lãng quên gần như ngay lập tức hình ảnh những con sư tử đá có cánh uy nghi án ngữ trên nóc nhà. Tiếp đến là vắng đi hừng hực tiếng còi xe lửa đầu máy hơi nước... Tiếp nữa là vắng đi tiếng chuông leng keng tàu điện những sáng sớm rộn ràng đánh thức trong veo mặt nước Hồ GươmVắng đi những mặt phố êm đềm, nhẫn nại, nhún nhường… Vắng đi những người tinh tế khắt khe với ẩm thực,… Nhớ đến nao lòng nắm rơm nếp vàng chói giắt cạnh thúng cốm đậy lá sen xanh ngắt năm nào. Hà Nội đang vắng đi một cái gì đó tựa như... Hà Nội?.

. Theo ông, điều gì đã tạo ra thực tế đó?

+ Quản lý đô thị của chúng ta không chạy kịp với áp lực dân số, trong khi đó chỉ một số nhỏ thôi giữ được phong thái của người Hà Nội thanh lịch. Họ ra phố bán buôn, rồi cũng phải chấp nhận bị bão hòa, cốt cách bị pha loãng đi, không đủ sức níu kéo lại những gì là tốt đẹp của Hà Nội nữa.

. Có ý kiến cho rằng Hà Nội hiện đại đang làm nhạt nhòa dần đi những dấu tích của Hà Nội xưa, từ không gian cho đến nếp sống, ông có nghĩ như vậy không?

+ Hà Nội phải phát triển, những ngói nâu tường cũ mất đi cũng là điều tất yếu. Tôi chỉ luyến tiếc nhất là một nếp sống bình dị êm ả, tao nhã lịch thiệp của một Hà Nội xưa đang dần bị mai một. Nhìn bên ngoài có vẻ như người Hà Nội bây giờ không còn được thưởng thức cuộc sống như trước đây. Tuy nhiên, vẫn còn những thị dân cũ Hà Nội là hạt nhân đang cố sức giữ gìn nếp sống ấy, nhiều người đã nhận ra cần phải giữ gìn nét đẹp xưa. Đó là dấu hiệu đáng mừng! Tôi tin một ngày không xa lắm, Hà Nội sẽ quay lại mạnh mẽ hơn với nếp sống thanh lịch, trật tự, tao nhã như ngày nào.

. Xin cảm ơn ông.

Sẽ chỉnh trang các công trình làm xấu Hồ Gươm

Ngày 8-10, hội thảo bảo tồn kiến trúc -văn hóa, lịch sử ở Hồ Gươm do Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội. Tại hội thảo, nhiều ý kiến góp ý kiến trúc, cảnh quan ở khu vực Hồ Gươm đã có nhiều biến đổi theo hướng tiêu cực trong vòng 20 năm trở lại đây và đề nghị cần có biện pháp chấn chỉnh kịp thời.

Kiến trúc sư Phạm Thanh Tùng dẫn chứng: “Trước đây, kiến trúc khu vực này chủ yếu là nhà hai, ba tầng, nằm khiêm nhường dưới những tán cây cổ thụ, kể cả trụ sở công quyền rất hài hòa với cảnh quan kiến trúc Hồ Gươm. Hiện nay, vì lợi ích kinh tế, các chủ đầu tư đã xây nhiều công trình lớn, cao lừng lững mười mấy tầng, mặt ngoài ốp kính màu trông như bức tường thành bao bọc lấy Hồ Gươm, biến hồ như một cái ao”.

Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm Nguyễn Quốc Hoa thừa nhận nhiều công trình quanh Hồ Gươm còn xấu, nhếch nhác chưa đạt yêu cầu kiến trúc nhưng chậm được xử lý. Theo ông Hoa, sắp tới cần cải tạo, chỉnh trang các công trình, nhà dân xung quanh Hồ Gươm để không làm xấu cảnh quan khu vực hồ. Đồng thời, nghiên cứu tổ chức tuyến đi bộ xung quanh Hồ Gươm, dành 40% quỹ đất từ việc di dời các cơ quan, bộ, ngành trung ương ra khỏi quận Hoàn Kiếm và khu vực Hồ Gươm, để làm các công trình xã hội như cơ sở y tế, giáo dục… phục vụ người dân trên địa bàn.

HOÀNG VÂN

Đỗ Phấn sinh năm 1956 ở Hà Nội, ông tốt nghiệp ĐH Mỹ thuật Hà Nội năm 1980, giảng dạy mỹ thuật tại khoa Kiến trúc ĐH Xây dựng Hà Nội từ năm 1980 đến 1989. Hiện ông đã xuất bản cuốn sách thứ 14 của mình với duy nhất đề tài về Hà Nội.

VIẾT THỊNH

BÌNH LUẬN

Bé Tâm

Nếu được như nhà văn Đỗ Phấn nói thì rất tốt,rất hạnh phúc...tôi nghỉ sự văn minh nó phải được thể hiện từ nội dung đến hình thức,tính cách sự sẻ chia,tính trách nhiệm cộng đồng sự tôn trọng,mối quan hệ đối xử giữa con người với con người với nhau...không phải có học thức có văn hóa thì trở thành người văn minh.

Hương Hương

Giang sơn, tỷ giá có thể đổi. Nhưng cái gì thuộc về bản tính, nếp nghĩ... thì khó lắm.

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM