32 năm sống giữa rừng sâu

Hồ sơ - Phóng sự

32 năm sống giữa rừng sâu

Mấy chục năm nay, gia đình sáu người trong đó có bốn trẻ em sống giữa rừng, cách biệt với thế giới bên ngoài chỉ vì nghèo khổ và bế tắc.

Bản tin liên quan

Từ thông tin của anh Lê Văn Tự, Trạm trưởng Trạm Bảo vệ rừng số 2, Ban Quản lý rừng phòng hộ Tuy Phong (Bình Thuận), PV báo Pháp Luật TP.HCM đã tìm đến một gia đình sống cách biệt giữa rừng sâu mấy chục năm nay.

Túp lều giữa đại ngàn

“Căn nhà” của A Sáng nằm lọt thỏm giữa rừng già huyện Bắc Bình, giáp ranh với tiểu khu 22 rừng phòng hộ Tuy Phong, ở độ cao gần 800 m so với mặt biển, muốn đến được phải mất một ngày luồn rừng. Từ cửa rừng ở xã Phan Dũng (huyện Tuy Phong), đến đây phải leo qua năm ngọn núi, luồn lách qua những khu rừng già với vách đá đầy rêu.

Túp lều được dựng bằng thân tre, trên phủ bạt. Bốn đứa trẻ nép vào tấm cửa đan bằng phên tre nhìn khách lạ lẫm. Tất cả chúng đều nhỏ con và hơi khờ khạo. Anh Nguyễn Đẩu, người dân xã Phong Phú (huyện Tuy Phong) dẫn đường cho chúng tôi nói rằng chỉ mới đây thôi, mỗi lần có người lạ là chúng lại chạy vào rừng để trốn.

Không giao tiếp, không học hành, tất cả những gì về thế giới bên ngoài là vài người dân đi làm dầu rái thi thoảng ghé qua xin nước uống. Hai đứa lớn mỗi tháng một lần cõng dầu rái xuống núi, tại cửa rừng nơi họ có thể bán dầu và nhận lại lương thực. Bầu bạn của chúng là một con mèo và hai con chó, trong đó một con bị cụt chân vì vướng bẫy. 


 
Mỗi ngày A Sáng lại ra khấn thần rừng xin bình yên cho con cái. Ảnh: HOÀNG ANH

A Sáng tên thật là Gịp A Dưỡng, người thôn Hải Thủy, xã Hải Ninh, huyện Bắc Bình, Bình Thuận. Anh 50 tuổi nhưng đã có 32 năm sống giữa rừng. Nhà nghèo, từ nhỏ A Sáng đã lên rừng làm dầu rái (lấy nhựa thông) về bán. Rừng xa, ban đầu mỗi tuần anh về nhà một lần, rồi nửa tháng, rồi có khi ở hẳn nhiều tháng không về, chỉ xuống bãi bán dầu rồi lại trở lên. Từ năm 1982, anh ở lại hẳn trong rừng.

Cuộc đời buồn

Rồi A Sáng thương một cô gái đi gánh dầu rái thuê trên rừng. Họ dắt díu nhau về quê nhà Hải Ninh, sống chung trong căn nhà trống trước dột sau với vợ chồng anh trai và có một đứa con là Gịp A Moi. A Sáng vẫn lên rừng, mỗi tháng về đôi lần gửi tiền bán dầu rái cho vợ đong gạo. Mấy năm sau, người vợ mắc bệnh rồi qua đời. Từ đó A Sáng ở hẳn trong rừng sâu, không có ai bầu bạn ngoài một con khỉ. thi thoảng anh mới có dịp nói chuyện khi gặp vài người đi làm dầu rái trên núi cao cách đó nửa ngày đường.

Ngày nọ, cô gái Nguyễn Thị Quảng từ xã Phú Lạc, huyện Tuy Phong lên gánh dầu thuê. họ quen nhau rồi về ở cùng nhau. A Sáng đón đứa con của người vợ đầu, lúc này chừng năm, sáu tuổi, lên núi ở cùng. 

A Sáng biết chút ít nghề thuốc Nam học từ mẹ và biết đỡ đẻ vì hồi nhỏ mẹ sinh mấy đứa em, bà mụ sai anh đi mua thuốc và phụ đỡ đẻ. Khi chị Quảng mang bầu, núi cao không đưa vợ về xuôi sinh nở được, anh làm bà mụ cho vợ mình. Vợ sinh xong, anh tắm rửa cho con, hút đờm dãi trong miệng nó để lớn lên nó khỏi bị hen. Họ có đứa con thứ hai là bé gái Gịp A Nhì như thế.

Muốn tìm đến túp lều của họ, nhóm PV đã phải nhờ người dẫn đường, băng rừng trọn một ngày. Ảnh: ĐỨC HIỂN

Bữa cơm chiều của gia đình A Sáng. Ảnh: ĐỨC HIỂN

Rồi vợ lại mang bầu, A Sáng lại đỡ đẻ. Được hơn một tuổi thì thằng bé bị sốt. Hôm đó mưa trắng rừng, không cách gì có thể đưa đứa bé đang sốt hầm hập băng qua bảy ngọn núi với những khe suối lũ đang gào thét và những vách đá dựng đứng đầy rêu để về bệnh viện. Những bài thuốc Nam không ngăn giúp đứa bé dễ thở hơn. Nó chết trên tay A Sáng.

Vợ lại mang bầu, A Sáng lại luồn rừng về mua thuốc và đỡ cho vợ. Nhưng đứa bé bị nhau thai quấn cổ và chị Quảng, vợ anh, cũng chết vì băng huyết khi sinh. Cũng như đứa con trước đó, họ chết trong một chiều mưa giăng trắng rừng già. 

A Sáng dắt díu hai đứa con Gịp A Moi và Gịp A Nhì tìm một ngọn núi cao hơn, dựng lều gần nơi anh lấy dầu rái để tiện chăm con và làm dầu. Đó là một ngày mùa khô 17 năm trước.

Cái nghèo đeo đẳng

Chị Quảng có một người em gái tên Nguyễn Thị Lâm Tuyền, nghèo như chị và cũng đi gánh dầu thuê như chị. Mỗi khi lên rừng, cô lại mang theo khi cái áo, lúc ký thịt, hũ mắm cho cháu, bịch thuốc rê cho anh rể. Những người bạn đi rừng khuyên cô: “Mày cũng gần ba mươi rồi. Thôi thì mày lấy A Sáng rồi chăm hai đứa nhỏ”.

Không nói ra thì từ lâu cô cũng đã chăm hai đứa con của Sáng như người mẹ thứ hai. Đến khi A Sáng ngỏ lời: “Cô về đây ở với anh lo cho thằng A Moi và con bé A Nhì!” thì cô im lặng. Họ thành vợ chồng từ đó. Túp lều giữa rừng được thay tấm bạt mới, A Sáng xẻ một cây gỗ làm bộ ván cho hai đứa con, vách lều được nới rộng và ngăn ra. Thêm một ngày đốn tre và đục đẽo, A Sáng chỉ tay vào cái giường tre mới đóng: Anh với em ngủ chỗ này.

Xem clip về gia đình 32 năm sống giữa rừng sâu

Rồi chị Tuyền mang bầu, dĩ nhiên vẫn không thể leo núi về trạm xá. A Sáng lại làm bà mụ trong những ngày mưa rừng gió núi. Anh ra gốc cây to nhất sau lều, lập bàn thờ và khấn thần núi thần rừng: “Xin ông bà cô cậu phù hộ cho vợ con sanh đứa bé mạnh tay mạnh chưn”. Bốn đứa con: Gịp Sám Tày, Gịp A Long, Gịp A Dậu và Gịp Linh Chi nối nhau ra đời. Túp lều đỡ cô quạnh hơn nhưng cuộc sống khó khăn hơn. Lều chật, sáu đứa con vẫn ngủ trên ván, thằng em gối đầu lên bụng thằng anh, thằng bé vắt chân lên cổ thằng lớn.

Mơ ước một căn nhà

20 tuổi, thằng con lớn Gịp A Moi một bữa nói với cha: “Ở rừng khổ quá, con muốn về làng!”. Nhưng tiền đâu mà cất nhà? Xa rừng biết sống bằng gì? Mảnh đất cha mẹ để lại, người anh trai ở phần trước, phần sau vẫn dành cho A Sáng. 30 năm nay, chưa khi nào A Sáng nguôi nỗi khao khát có một mái nhà trên đó. Nhưng làm ngày nào ăn ngày ấy còn chưa đủ, hai vợ chồng với một bầy con sáu đứa mỗi ngày ăn gần 7 kg gạo, mỗi bữa nấu bảy lon, thực phẩm chỉ có rau rừng, thú nhỏ bẫy được, vậy mà còn đói. Ước mơ về một ngôi nhà ở làng để đưa vợ con về cứ mãi xa vời.

Nghĩ đến bầy con thất học, không có dịp giao tiếp với bên ngoài, cứ cặm cụi kiếm ăn trong rừng sâu núi thẳm, nhiều đêm anh muốn khóc. Anh nghĩ: Đời mình đã thế, đời chúng nó rồi cũng lại cắm mặt vào rừng làm dầu đổi gạo, khác gì muông thú?

Một buổi, thằng Gịp A Moi mang dầu rái xuống bãi và không trở lên rừng nữa. Nó nhắn một người thợ rừng là xuống Liên Hương làm thuê. Con bé Gịp A Nhì thay anh gánh dầu xuống núi rồi cũng không trở lên nữa, nó xuống ở với anh trai, cũng đi làm thuê.

Giờ, thằng bé Gịp Sám Tày, 16 tuổi và thằng Gịp A Long lên 10 lại thay anh chị nó gánh dầu xuống bãi. Hai thằng nhỏ vác can dầu mấy chục ký luồn rừng leo dốc như con khỉ, những con dốc mà chúng tôi bở hơi tai hai ba bận mới leo tới đỉnh.

Những đứa trẻ ấy chỉ muốn được về sống ở làng như bao đứa trẻ bình thường. Bố mẹ chúng cũng chỉ muốn có một cái nhà ở làng như người bình thường, đau ốm hay sinh nở được đến bệnh viện, không phải đẻ trong rừng và chết trong rừng như người vợ và hai đứa con trước. A Sáng đã thức nhiều đêm đến khi gà rừng gáy sáng vì câu hỏi của vợ con: “Khi nào mình được về làng?”.

Ở tuổi ngoài 50, chân đã mỏi sau gần 40 năm lội rừng, anh không có nhiều thời gian và cơ hội.

A Sáng hát rất hay nhưng ở rừng từ năm 18 tuổi nên đến giờ anh vẫn chỉ thuộc những bài nhạc vàng từ 40 năm trước. Say say anh vẫn nghêu ngao “nhà em có hoa vàng trước ngõ”. Còn thực tại thì vẫn là túp lều giữa rừng sâu với vợ và bốn đứa con, cách ngôi làng gần nhất trập trùng núi cao và rừng rậm. Một căn nhà, mơ ước của đời người vẫn là điều quá xa vời.

A Sáng nghèo, A Sáng khổ. Nhưng nhìn vào mắt anh, giăng võng ngủ với anh một đêm bên túp lều giữa rừng, tôi thấy ở đó còn hơn cả sự nghèo, nó là sự tối tăm, luẩn quẩn và bế tắc.

NGUYỄN ĐỨC HIỂN

Hãy giúp đỡ gia đình họ

Rời đỉnh núi cheo leo giữa rừng già, chúng tôi tìm về thôn Hải Thủy, xã Hải Ninh, huyện Bắc Bình, làng xóm gốc của Gịp A Dưỡng. Gia đình người anh rất nghèo, sống nhờ vào mấy sào ruộng, họ sống trong căn nhà vách đất đã sắp đổ sập, mái tôn vừa được thay mới vì dột nát. Người chị dâu nói: “Các chú coi, nhà vừa nát vừa chật, gia đình chú ấy về thì sống vào đâu?”.

Tại UBND xã Hải Ninh, chị Huỳnh Thị Tuyết, cán bộ chuyên trách về hộ nghèo và trẻ em cho biết gia đình Gịp A Dưỡng không có tên trong danh sách hộ nghèo vì không có mặt ở địa phương, thôn Hải Thủy không có cơ sở để khảo sát và đề xuất. Xã có quỹ đất cho những người không có đất sản xuất nhưng đã cấp hết cho dân, giờ quỹ đất cũng không còn.

Giữa rừng sâu, chúng chỉ có con chó, con gà làm bạn. Ảnh: HOÀNG ANH

Lãnh đạo huyện Bắc Bình bận họp, tiếp các nhà báo là Phó Chánh Văn phòng UBND huyện, ông Nguyễn Lê Thái Dũng. Ông bất ngờ khi được thông tin có một gia đình trong đó có bốn trẻ em, là dân của huyện, sống biệt lập giữa rừng già. Ông Dũng cho biết sẽ tham mưu cho lãnh đạo huyện về trường hợp đặc biệt này để có chỉ đạo kịp thời và thiết thực. Trước mắt, có thể phối hợp với Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Mao để vào tận nơi tìm hiểu cặn kẽ, sau đó sẽ bàn bạc cùng với UBND xã Hải Ninh để hỗ trợ gia đình Gịp A Dưỡng. Dù thế nào cũng không thể để sáu công dân, trong đó có bốn trẻ em sống giữa rừng sâu, trong điều kiện thiếu thốn về văn hóa, y tế và giáo dục.

___________________________________________

Thông qua Facebook của PV báo Pháp Luật TP.HCM, một nhóm bạn Facebook đã bước đầu hỗ trợ gia đình Gịp A Dưỡng một số tiền để họ có thể mua lương thực sinh sống trong những ngày mưa gió này, mùa mà việc thu nhặt dầu rái rất khó khăn. Tuy nhiên, để có thể ra khỏi rừng và có điều kiện ban đầu, gia đình Gịp A Dưỡng đang cần sự hỗ trợ từ chính quyền và bạn đọc.

Mong nhận được sự giúp đỡ, hỗ trợ từ bạn đọc để những đứa trẻ kia sẽ có điều kiện ra khỏi rừng, có một tuổi thơ bình thường sau những năm tháng quá thiệt thòi.

PV báo Pháp Luật TP.HCM và các anh bảo vệ rừng đã hướng dẫn Gịp A Dưỡng mở một tài khoản tiết kiệm. Mọi hỗ trợ xin gửi về:

Tài khoản: 4804205107228 Ngân hàng NN&PTNT (Agribank) Chi nhánh Phan Rí Cửa, Bình Thuận. Chủ tài khoản: Gịp A Dưỡng.

Tài khoản: 1607201005173 Ngân hàng NN&PTNT (Agribank) Chi nhánh Phan Đình Phùng, TP.HCM. Chủ tài khoản: Báo Pháp Luật TP.HCM (khi chuyển khoản ghi rõ: “Giúp gia đình Gịp A Dưỡng).

Hoặc trực tiếp tại phòng bạn đọc báo Pháp Luật TP.HCM, 34 Hoàng Việt, phường 4, quận Tân Bình.


BÌNH LUẬN

caoanhcuong

lâm tặc nhiều thế mà sao không gặp gia đình họ

Single Firefly

Sung sướng gì khi phải sống giữa chốn "trần gian" này chứ! Qua các hình ảnh và các bài viết, tôi thấy rằng gia đình anh chị và các cháu đang có một cuộc sống gia đình hạnh phúc đấy chứ! Về với cuộc sống cộng đồng, chắc gì đã có hạnh phúc! Lòng người đầy gian dối, nham hiểm khôn lường; cuộc sống thì quá đọa đày với cảnh chạy vậy lo cho cái ăn, cái mặc, xăng dầu điện nước lên giá vùn vụt. Theo tôi, cuộc sống hiện tại của gia đình anh Dưỡng cũng có thể xem là hạnh phúc.

Hồ minh Tân

xin quý độc giả hay giúp đở gia đình sống giửa rung sâu này

Gluat

Sao trên đời này lại có nhiều người khổ quá vậy trời. Thấy hoàn cảnh gia đình của anh chị và mấy cháu tôi không biết phải chia sẻ những thiếu thốn, thiệt thòi cả về vật chất lẫn tinh thần của gia đình sao cho thiết thực nhất. Qua Báo Pháp Luật tôi xin sẻ chia phần nào khó khăn bằng một ít tiền mặt là 500 ngàn đồng, số tiền này tuy nhỏ nhưng là tấm lòng tôi gửi đến gia đình mình. (Ngày mai tôi sẽ chuyển số tiền trên vào TK của anh Gịp A Dưỡng)và tôi hy vọng sẽ có nhiều bạn đọc cũng sẽ sẵn lòng giúp đỡ gia đình anh chị. Chúc anh chị và các cháu gặp nhiều may mắn.

Tài Lanh

Trong bài này tác giả cho rằng dầu rái là nhự thông là không chính xác. Dầu rái được các ngư dân dung biển trước đây thay thế sơn để quét lên gổ ghe phía ngoài phần tiếp giáp với nước. Nhằm giúp cho ván đóng ghe không bị ngâm nước, lâu mục và rất bóng. Ngoài ra còn dùng dầu rái quét lên nón lá để chống thấm nước khi trời mưa, nón không bị nặng....và màu dầu rái có màu cánh gián rất đẹp

LÊ DUY XỨNG

Rất mong Ông Nguyễn Lê Thái Dũng sớm tham mưu cho lãnh đạo huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận về trường hợp đặc biệt này.
Tôi tin rằng lãnh đạo huyện sẽ dành thời gian để ông tham mưu !

nguyenthu

THAT TOI NGHIEP CHO GIA DINH NAY.MONG MOI NGUOI HAY GIUP DO HO

Nguyễn Tuấn

Rất mong UBND xã Hải Ninh sớm tạo điều kiện để gia đình anh A Sáng có nơi ở ổn định, để các em nhỏ có điều kiện sống tốt hơn.

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM