Phải đoạn tuyệt với cơ chế ‘xin-cho’

Theo dòng
(PL)- TS Võ Đại Lược nhiều lần khẳng định với chúng tôi: Cơ chế xin-cho vẫn đang chi phối kinh tế và bộ máy hành chính. Điều này dẫn đến việc quyền lực không được kiểm soát.

Bản tin liên quan

Khi quyền lực không được kiểm soát thì chính là lúc liêm chính không có chỗ đứng trong công quyền và xã hội. Hệ lụy là “xin-cho” sẽ ăn sâu vào tư duy, phong cách, chính sách…

TS Nguyễn Đình Cung khi vừa tham dự Hội nghị triển khai kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giữa Chính phủ và các địa phương kể lại rằng ông không thấy những kiến nghị cải cách, tận dụng lợi thế, phát huy tiềm năng… từ các địa phương. Thay vào đó những địa phương phát biểu chủ yếu xin Chính phủ hỗ trợ. Điều này dường như đi ngược với “sáng tạo” mà Thủ tướng vừa đưa vào phương châm hành động của Chính phủ. Nếu còn xin-cho thì nguồn lực phân bổ không hiệu quả đã đành, mà ngay cả liêm chính cũng khó định hình trong quan hệ hành chính.

Tính ra, không chỉ đối với khu vực hành chính, mà ngay cả khu vực kinh tế cũng vẫn tồn tại cơ chế xin-cho. Còn nhớ tại cuộc gặp giữa Thủ tướng và cộng đồng kinh doanh ngày 17-5-2017, đại diện nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn, người thì yêu cầu hỗ trợ đất đai, người lại yêu cầu hỗ trợ tài chính. Ít có những khuyến nghị về chính sách đúng như yêu cầu “hành động” tại thời điểm đó. Xin-cho vẫn ngự trị và khó có thể thúc đẩy liêm chính.

Không chỉ vậy, dù các bộ, ngành hiện nay ráo riết thực hiện cải cách, cắt giảm điều kiện kinh doanh, kiến nghị sửa nhiều luật… nhưng đâu đó trong các cải cách, những thủ tục hành chính, những giấy phép con vẫn tồn tại. Những quy định cho phép cơ quan quản lý nhà nước can thiệp vào hoạt động kinh doanh vẫn được cài cắm bất chấp những mệnh lệnh từ Chính phủ. Trong khi đây chính là những nguyên nhân làm hạn chế gia nhập thị trường, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh, năng suất lao động của doanh nghiệp, tạo kẽ hở cho hành vi nhũng nhiễu.

Đủ thấy một điều: Liêm chính vẫn còn khó khăn trong việc định hình. Bởi đơn giản là tư duy xin-cho vẫn đang chi phối.

Đối với một chính quyền của dân, do dân và vì dân thì liêm chính là một trong những lý do căn bản nhất để chính quyền ấy tồn tại. Nhưng con đường đi tới liêm chính “nói thì dễ, làm thì khó”.

Có thể vì thế mà một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Chính phủ đề ra trong năm 2018 là: Thực hiện quyết liệt cải cách hành chính; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật và sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành ở tất cả các ngành, các cấp. Đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí. 

Chí lý! Là bởi vì hành chính càng hành doanh nghiệp, người dân thì kỷ luật, kỷ cương sẽ chẳng thể kìm được con ngựa bất kham tham nhũng. Cũng vì thế mà hiệu lực, hiệu quả của pháp luật, vốn là cái lồng kiểm soát quyền lực, sẽ không thể thực hiện được chức năng vốn có. Tham nhũng sẽ phá bung giềng mối quốc gia.

Và đương nhiên, thúc đẩy liêm chính phải xác định bỏ cơ chế “xin-cho”.

CHÂN LUẬN

BÌNH LUẬN

Miền tây

Vừa qua báo chí đưa tin nhiều về phát biểu của Thủ tướng CP rằng: Thủ tướng hoan nghênh các Bộ dám từ bỏ quyền lực của mình; đúng, nhưng tôi thấy chưa đủ, bởi vì: Với tư cách người đứng đầu Chính phủ, thì Thủ tướng phải nói thêm, là: Bộ nào không chịu từ bỏ quyền lực để gây cản trở, nhũng nhiểu với dân với doanh nghiệp, làm cản trở tính liêm chính của Chính phủ chính quyền thì mời Bộ trưởng Bộ đó nghỉ việc để người khác làm, "mời" ở đây là "buộc nghỉ việc"; chớ không phải dám từ bỏ quyền lực thì TT khen, còn nếu không chịu từ bỏ thì sao? ; phải làm mạnh hơn nữa để đất nước phát triển tốt đẹp, để tham nhũng không có cơ hội hoành hành đất nước. /.

MINH TRÍ

CHỐNG THAM NHŨNG TẬN GỐC CẦN XÓA BỎ CƠ CHẾ XIN CHO Cơ chế xin cho đã có từ thời kỳ bao cấp, cho đến nay đã thực hiện theo cơ chế thị trường, cơ chế này vẫn tiếp tục tồn tại dưới hình thức tinh vi hơn. Khi đã nói đến từ Xin thì nghỉ đến ngay cấp dưới, còn người Cho phải là cấp trên. Thực tế hiện nay đất nước ta còn nghèo, ngân sách thu trong nước không đảm bảo chi cho sự phát triển kinh tế, do đó phải vay từ bên ngoài tập trung cho việc xây dựng cấu hạ tầng của đất nước. Vì vậy chi ngân sách nhất là đầu tư công, chi cho bộ máy quản lý hành chính chi thường xuyên, cần phải hết sức tiết kiệm làm sao mang lại hiệu quả chống lãng phí. Tình hình thu ngân sách hiện nay của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đa phần thu không đảm bảo chi phải được cân đối hổ trợ từ ngân sách trung ương. Một số tỉnh, thành phố có nguồn thu khá sau khi cân đối đã điều tiết về cho ngân sách trung ương, như Thành phố Hồ chí Minh, Hà nội,Bình dương, Đà nẳng vv…đã chủ động ngân sách cấp mình trong bố trí kế hoạch đầu tư cơ sở hạ tầng hàng tră, hàng ngàn tỷ đồng. Còn các tỉnh, thành phố còn lại thu ngân sách không đủ chi, nên phải ra các bộ ban ngành trung ương xin kinh phí để đầu tư cho địa phương mình, thậm chí xin ở lại xã nghèo, huyện nghèo để được trung ương đầu tư. Để khắc phục được cơ chế xin cho hiện nay, đồng thời đảm bảo sự công bằng của các địa phương, bài thuốc đó là Chính phủ phải tạo cơ chế chính sách cho các địa phương, đẩy mạnh phân cấp ủy quyền cho địa phương các lãnh vực hết sức nhạy cảm như phân cấp ngân sách, phân cấp đầu tư công, phân cấp nguồn đầu tư xây dựng cơ bản, các loại giấy phép hiện nay cấp bộ đang cấp, đây là các lãnh vực rất dễ tạo sơ hở cho tiêu cực. Các bộ ban ngành cấp trên nên tập trung tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát từng lãnh vực chuyên môn của ngành mình phụ trách, phát hiện kịp thời sai phạm ở các địa phương vi phạm pháp luật và có biện pháp xử lý chấn chỉnh đối với các địa phương cố tình vi phạm. Tuy nhiên, hiện nay các nguồn vốn đầu tư lớn đều tập trung ở các bộ ban ngành trung ương, như nguồn các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình đầu tư từ nguồn trái phiếu chính phủ, nguồn ODA,WB,BOT vv…Các Bộ đều là các chủ đầu tư cụ thể như Bộ giao thông vận tải là chủ đầu tư, chủ quản đầu tư các tuyến đường quốc lộ trong cả nước, rõ ràng đây là công việc vừa đá bóng vừa thổi còi vì chất lượng công trình kém chất lượng ai kiểm tra giám sát? Ai sẽ chịu trách nhiệm? Trong thời gian vừa qua người dân đã kêu ca nhiều về chất lượng các công trình giao thông do Bộ giao thông vận tải làm chủ đầu tư, năm trước mới làm xong năm sau đã bị hư hỏng xuống cấp. Đối với các địa phương muốn có nguồn vốn trên để đầu tư cho địa phương mình phải đi xin thôi, nói địa phương đi xin nhưng thực chất là các doanh nghiệp cùng địa phương ra các Bộ để xin vốn từng dự án. Đây là những vấn đề cần trăn trở, suy nghĩ, đề nghị các cấp trung ương sớm có những giải pháp tích cực để phòng chống tham nhũng tiêu cực trong lãnh vực đầu tư công.

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM