Hàng loạt vướng mắc trong 12 dự án thua lỗ

Thời sự

Hàng loạt vướng mắc trong 12 dự án thua lỗ

(PL)- Sau gần ba năm triển khai xử lý, đã có những dự án kinh doanh có lãi nhưng cũng có dự án tiếp tục thua lỗ, ngừng sản xuất.

Bản tin liên quan

Theo báo cáo của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tính đến nay 12 dự án yếu kém, thua lỗ của ngành công thương đang trong giai đoạn xử lý các vướng mắc. Đáng chú ý, đến tháng 9-2019 đã có hai nhà máy hoạt động sản xuất, kinh doanh có lãi: Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 - Hải Phòng lãi sau thuế đạt 7,3 tỉ đồng và Nhà máy thép Việt-Trung lãi sau thuế đạt 270,7 tỉ đồng. Riêng Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 1 - Hải Phòng được xem xét để đưa ra khỏi danh sách các dự án thua lỗ.

Tuy nhiên, ủy ban này cũng cho hay vẫn còn những khó khăn, vướng mắc đã được tập trung giải quyết nhưng chưa có kết quả.

Bế tắc đàm phán hợp đồng tổng thầu - EPC

Theo Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, hiện có bảy dự án, doanh nghiệp phát sinh vướng mắc, tranh chấp đối với hợp đồng tổng thầu EPC (hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình). Đến nay, vướng mắc này vẫn chưa giải quyết được theo tiến độ đã đề ra. Một số trường hợp không dàn xếp được và phải đưa ra trọng tài quốc tế phân xử (gồm đạm Ninh Bình, Hà Bắc, DAP Lào Cai).

Đối với dự án mở rộng sản xuất giai đoạn hai Nhà máy gang thép Thái Nguyên, hiện nay Tổng Công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước và Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL) nhận thấy không thể đàm phán giải quyết được vướng mắc hợp đồng EPC với nhà thầu MCC Trung Quốc để tiếp tục triển khai dự án. Các dự án khác như nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi, Phú Thọ vẫn đang tiếp tục làm việc để giải quyết các tranh chấp do chưa thống nhất được với các nhà thầu về phương án giải quyết tranh chấp và các giải pháp xử lý cuối.

Bên cạnh giải quyết tranh chấp hợp đồng EPC, các dự án này đang gặp khó về vấn đề tài chính. Theo đó, với quan điểm của Chính phủ là bảo đảm nguyên tắc Nhà nước không cấp thêm vốn vào các dự án, doanh nghiệp, cổ đông phía nhà nước còn lúng túng trong việc quyết định chủ trương góp thêm vốn cho các dự án. Một số dự án, đặc biệt là các dự án sản xuất phân bón của Tập đoàn Công nghiệp hóa chất Việt Nam (Vinachem) gặp khó khăn về vay vốn lưu động để phục vụ cho sản xuất, dẫn đến thiếu vốn cho sản xuất, kinh doanh.


Nhà máy đạm Ninh Bình đang tranh chấp hợp đồng với tổng thầu EPC phải đưa ra trọng tài quốc tế phân xử. Ảnh: Vinachem

Loay hoay thoái vốn

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp cho biết ngoại trừ số ít dự án đang có lãi, các dự án, doanh nghiệp còn lại đều thua lỗ hoặc dừng hoạt động nên không nhiều nhà đầu tư quan tâm. Bên cạnh đó, các dự án, doanh nghiệp còn tranh chấp hợp đồng EPC nên chưa quyết toán được toàn bộ dự án, chưa có cơ sở để xác định giá trị dự án, doanh nghiệp thoái vốn. Chẳng hạn như Nhà máy bột giấy Phương Nam đã có phương án thoái vốn nhưng triển khai bán đấu giá không thành công do chưa có nhà đầu tư quan tâm; việc kiểm toán, thẩm định giá để tiến hành bán đấu giá lần thứ hai triển khai chậm làm ảnh hưởng đến tiến độ tổ chức bán đấu giá.

Đàm phán hợp đồng tổng thầu EPC hết năm nay

Chia sẻ tại cuộc họp về các dự án này mới đây, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh các tập đoàn, tổng công ty cần tập trung rà soát, cập nhật, đánh giá kỹ lại các vấn đề cụ thể còn đang vướng mắc, tranh chấp ở các hợp đồng EPC, quyết toán và xử lý tài sản của dự án. Cùng đó là xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể công việc cần thực hiện để xử lý các vấn đề nêu trên; thuê đơn vị tư vấn luật và tham vấn Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan để sớm xử lý dứt điểm.

“Các doanh nghiệp ưu tiên hòa giải, đàm phán hợp đồng EPC, trường hợp hết năm 2019 vẫn không tiến triển cần xem xét các điều khoản hợp đồng để xem xét khả năng đưa ra bên thứ ba (trọng tài hoặc tòa án) để phân xử” - Phó Thủ tướng chỉ đạo. 

Mặt khác, một số dự án nhiên liệu sinh học ở Quảng Ngãi, Bình Phước, Phú Thọ thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) vẫn tiếp tục gặp khó khăn về thị trường tiêu thụ cho sản phẩm đầu ra và nguyên, nhiên vật liệu đầu vào cho sản xuất nên càng sản xuất càng thua lỗ.

Trao đổi với PV, một lãnh đạo quản lý dự án chia sẻ do các dự án này có vốn góp của đối tác bên ngoài nhà nước chiếm đa số nên việc quyết định các vấn đề quan trọng của dự án phụ thuộc vào họ. Đơn cử, Nhà máy nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi đã hoàn thành phân xưởng xử lý nước thải nhưng để chạy thử, nghiệm thu phân xưởng xử lý nước thải, làm cơ sở cho việc nghiệm thu, quyết toán hoàn thành dự án thì cần có kinh phí. Trong khi đó cổ đông nhà nước - Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOil) không sử dụng được vốn của mình để hỗ trợ chạy thử vì e ngại vi phạm nguyên tắc “Nhà nước không bỏ thêm tiền vào dự án”.

Tương tự, tại Nhà máy nhiên liệu sinh học Bình Phước, do thị trường diễn biến bất lợi và việc thoái vốn của PVOil khó khăn nên PVOil đã đề xuất ngừng triển khai phương án thoái vốn, tự nguyện bàn giao tài sản cho ngân hàng tài trợ vốn xử lý theo quy định của hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp tài sản.

Các cơ quan tiếp tục làm rõ, xử lý các trường hợp vi phạm

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng lưu ý, các cơ quan thanh tra, kiểm toán, điều tra tiếp tục phối hợp để phát hiện, kết luận và xử lý các trường hợp vi phạm; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm, đặc biệt là trách nhiệm đối với phần tài sản bị thất thoát, thiệt hại do vi phạm gây ra.

Theo ban chỉ đạo xử lý 12 dự án yếu kém ngành công thương, đến nay các dự án đều đã được thanh tra ở các cấp độ Thanh tra Chính phủ, thanh tra chuyên ngành và thanh tra của địa phương với tổng số 24 cuộc thanh tra, trong đó có 22 cuộc đã có kết luận thanh tra. Bộ Công an đang làm việc với các đơn vị liên quan để thu thập tài liệu, tổ chức điều tra, xác minh, củng cố chứng cứ.

Theo đó, đối với các dự án Nhà máy sản xuất xơ sợi Polyste Đình Vũ, dự án Nhà máy nhiên liệu sinh học Phú Thọ, dự án mở rộng giai đoạn II Nhà máy gang thép Thái Nguyên, Bộ Công an đã tiếp nhận kết luận thanh tra, tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can về các tội “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” và “vi phạm các quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng”. Hiện các vụ án đang trong quá trình điều tra.

Đối với các dự án Nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Quảng Ngãi, dự án Nhà máy đạm Ninh Bình, dự án nhà máy công nghiệp tàu thủy Dung Quất, dự án nhà máy bột giấy Phương Nam, dự án Nhà máy sản xuất phân bón DAP số 2 - Lào Cai, Bộ Công an đang phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đánh giá các kết luận thanh tra để kiến nghị xử lý theo quy định của pháp luật. 

TRÀ PHƯƠNG

BÌNH LUẬN

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM