Đề xuất thu hồi tài sản bất minh của quan chức

Thời sự

Đề xuất thu hồi tài sản bất minh của quan chức

(PL)- Tham nhũng là tội phạm đặc biệt, nếu không có tố tụng đặc biệt vượt lên khuôn khổ pháp lý thông thường thì không xử lý được.

Bản tin liên quan

Ngày 21-11, Quốc hội (QH) dành gần một ngày làm việc để thảo luận về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (PCTN, sửa đổi). Nội dung được các đại biểu (ĐB) thảo luận sôi nổi là việc thu hồi tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp. Đây cũng là vấn đề được Pháp Luật TP.HCM nhiều lần đề cập bởi Luật PCTN hiện hành cũng như dự thảo luật sửa đổi đều không đặt ra vấn đề xử lý khối tài sản bất minh của quan chức.

Vấn đề mới và khó nhưng cần phải làm

Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp của QH Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) cho biết pháp luật hiện hành chưa có cơ chế xử lý tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp. Thực tế, một số trường hợp kê khai không đúng vừa qua chỉ có thể áp kỷ luật như khiển trách, cảnh cáo, thậm chí cách chức chứ không thể đụng được vào khối tài sản không giải trình được nguồn gốc của họ. Muốn xử lý tịch thu khối tài sản này phải thông qua một vụ án hình sự, đến khi đó sẽ rất khó khăn, nhiều vụ án không còn tài sản để thi hành án.

“Thu hồi tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp dẫu biết rằng đây là vấn đề mới và rất khó với Việt Nam, song đây là sự chờ đợi của người dân” - bà Thủy nói.

Theo bà Thủy, ban soạn thảo giải thích cho việc không bổ sung quy định xử lý tài sản bất minh là để phù hợp với nguyên tắc của tố tụng hình sự, trách nhiệm chứng minh thuộc về Nhà nước. Tức muốn tịch thu khối tài sản đó, cơ quan nhà nước phải chứng minh chứ không phải người có tài sản có trách nhiệm giải trình.

“Chúng tôi khác quan điểm với ban soạn thảo, bởi lẽ tham nhũng là tội phạm đặc biệt, xảy ra lâu rồi mới phát hiện, độ ẩn của tội phạm là rất cao, do đó nếu không có tố tụng đặc biệt vượt lên khuôn khổ pháp lý thông thường thì không xử lý được” - bà Thủy nói và dẫn chứng kinh nghiệm ở Trung Quốc. Theo đó, BLHS nước này quy định: Bất kỳ công chức công nào có tài sản hoặc chi tiêu vượt quá thu nhập hợp pháp, nếu có sự khác biệt lớn thì đều có thể bị yêu cầu giải trình về nguồn gốc hợp pháp của tài sản đó. Nếu công chức không giải trình được thì phần tài sản vượt quá thu nhập hợp pháp sẽ bị coi là tài sản bất hợp pháp và bị tịch thu...

Theo bà Thủy, hành vi tham nhũng khác với “tội giết người, cướp của, đánh nhau gây thương tích”, nó thường diễn biến trong thời gian dài, làm thất thoát tài sản của Nhà nước. Chính vì vậy cần quy định về việc xử lý tài sản bất minh của quan chức để “sớm khoanh vùng nhận diện và tăng khả năng thu hồi tài sản”.


Không giải trình được thì thu hồi

Phó Trưởng đoàn ĐBQH Đà Nẵng Nguyễn Bá Sơn cũng đặt vấn đề đối với trường hợp sở hữu tài sản không rõ nguồn gốc hoặc nguồn gốc không hợp pháp, “luật có coi là tài sản bất minh hay không?”. Theo ông Sơn, đây là vấn đề cốt tử của PCTN và “phải làm bằng được” vì chỉ khi “trao thẩm quyền cho cơ quan chức năng, kiểm soát có quyền truy lùng đến cùng nguồn gốc của các loại tài sản” thì mới chống được tham nhũng.

“Việc chuyển quyền sở hữu xác lập quyền sở hữu tài sản ban đầu cho những khối tài sản lớn, rất lớn, đặc biệt lớn nhưng lại không bị vấp phải bất kỳ một hành động kiểm soát nào từ cơ quan nhà nước làm cho việc này trở thành nơi trú ẩn, một sự lựa chọn tốt nhất để cất giấu tài sản tham nhũng mà có. Đây chính là trở ngại cho chính việc PCTN của chúng ta trong nhiều năm qua” - ông Sơn nhấn mạnh.

Ông Sơn cho rằng quan chức phải có trách nhiệm giải trình, chứng minh nguồn gốc tài sản của mình hợp pháp, nếu không chứng minh được thì Nhà nước sẽ tịch thu. “Việc chứng minh tài sản do phạm tội mà có là trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong vụ án hình sự. Còn trong phạm vi của Luật PCTN thì trách nhiệm chứng minh nguồn gốc tài sản phải là chủ sở hữu tài sản. Nếu anh không chứng minh được thì Nhà nước sẽ thu hồi tài sản. Việc này không mâu thuẫn” - ông Sơn nói và đề nghị đưa vấn đề thu hồi tài sản bất minh vào dự luật.

Đồng quan điểm với ông Sơn, ĐB Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) nhấn mạnh việc thu hồi tài sản bất minh không mâu thuẫn với quyền bảo hộ về tài sản được hiến pháp quy định. “Mọi công dân có quyền sở hữu tài sản hợp pháp và tài sản của mọi công dân đều phải minh bạch chứ không phải chỉ có quan chức mới phải minh bạch. Ở các nước người dân bình thường phải chứng minh được tài sản của mình, nếu không cục thuế nhảy vào, không giải thích được thì cục thuế xử lý liền” - ông Nghĩa nói.

Tranh luận về tham nhũng trong khu vực tư

Viện trưởng VKSND Cấp cao tại Đà Nẵng Nguyễn Quang Dũng (ĐBQH Quảng Nam) cho rằng cần thiết mở rộng phạm vi điều chỉnh sang khu vực ngoài nhà nước. Đồng tình, ĐB Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) cho rằng tham nhũng ở khu vực tư rất nghiêm trọng, nhiều khi chi phối, lũng đoạn về chính sách; đưa hối lộ hoặc thông đồng với khu vực nhà nước để tư lợi, gây thất thoát lớn về tiền và tài sản của Nhà nước.

ĐB Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) cũng phân tích: “Hiện nay có sự thông nhau giữa khu vực công và khu vực tư. Người ta tham nhũng thông qua khu vực tư, ví dụ như tài sản 1 triệu USD thì đưa ra khu vực tư, anh kê giúp tôi 1,5 triệu USD, rồi “lại quả” 500.000 USD cho các cá nhân khu vực công. Nếu chúng ta thả nổi hoàn toàn cũng không được”.

Có quan điểm khác, Ủy viên Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội Lưu Bình Nhưỡng (ĐBQH Bến Tre) giơ biển tranh luận. Ông Nhưỡng cho rằng tham nhũng là tội phạm có chủ thể đặc biệt, không phải ai cũng có thể trở thành chủ thể của tội tham nhũng được. “Tôi tán thành quan điểm cần cắt đường dây kết nối giữa khu vực ngoài nhà nước và khu vực nhà nước, hay nói cách khác là cắt nguồn dinh dưỡng của tham nhũng. Nhưng chúng ta không chỉ sử dụng con dao duy nhất là Luật PCTN để cắt sợi dây này mà có những quy định khác” - ông Nhưỡng nói.

ĐỨC MINH - TRỌNG PHÚ

BÌNH LUẬN

Quyết Thịnh

Ở nước ngoài nếu quan chức có tài sản lớn mà không minh bạch được nguồn gốc từ đâu thì chắc chắn khối tài sản đó mà khó giữ nổi, ô sa sẽ mất luôn

Nguyễn Diện

Bắt buộc phải đưa luật về việc xử lý tài sản tham nhũng, đó là tử huyệt của các quan tham. Rõ ràng cho đến bây giờ ai cũng biết có tham nhũng nhưng chưa thấy trị được ai, đó là sự bất lực của các quy định hiện hành

Huỳnh Mạnh Tiến

Khó cũng phải cương quyết làm thì mới củng cố lòng tin nơi người dân và sự tồn vong của Đảng cộng sản Việt Nam

việt

Nhân dân nói chuyện với nhau văng tục chửi thề mặc, nhưng cán bộ công chức nói chuyện với nhau như thế là vi phạm các quy định pháp luật về cán bộ công chức, có thể bị kỷ luật theo luật cán bộ công chức trước, để chống cán bộ công chức tham nhũng, tài sản bất minh của cán bộ công chức chỉ cần so sánh với thu nhập hợp pháp, không chứng minh được thì tịch thu, khác với dân sự và hình sự xử lý tài sản công dân không phải là cán bộ công chức.

việt

Có lẽ thu hồi tài sản của ông quý bây giờ là quá sớm, tại sao chỉ mua bán chổi, nuôi gà vịt lơn mà ông quý cũng mua được biệt phủ, có lẽ nhân dân cũng chỉ muốn làm rõ thành tích đặc biệt của cán bộ công chức nhà nước làm ăn lương thiện như ông quý mà có biệt phủ để cả nước học tập, làm theo thôi.

THANH TÙNG

Các vị chỉ được cái "khéo an ủi Dân"! Luật không cho truy nguồn gốc tài sản thì làm sao biết đó là tài sản bất minh mà đề nghị... tịch thu?!
Hài hước!

Lê Thành

Về vấn đề chống tham nhũng, rất lâu trước đây đã có bài viết phân tích rất cụ thể, xin đăng lại để mọi người tham khảo: Suy đoán vô tội và suy đoán có tội Đoàn Tiểu Long Chống tham nhũng dễ hay khó? Nhiều người nói rằng khó vì rất khó có được bằng chứng nhận hối lộ hay lợi dụng chức vụ để trục lợi một cách tinh vi. Đó là nguyên nhân vì sao dư luận kêu ca nhiều, nhưng số vụ đưa ra xét xử lại vô cùng ít. “Chúng tôi có nghe nói, nhưng không có bằng chứng…” là câu trả lời thường thấy ở các cơ quan có trách nhiệm chống tham nhũng. Khi thảo luận Luật phòng chống tham nhũng, một số đại biểu quốc hội tỏ ý lo ngại một vài điểm của dự luật có thể mâu thuẫn với Bộ luật hình sự và Tố tụng hình sự, ví dụ như quy định công chức phải kê khai và giải trình nguồn gốc tài sản, tài sản nào không có nguồn gốc minh bạch, hợp pháp sẽ bị coi là tham nhũng và bị tịch thu. Theo các đại biểu đó, làm thế em vi phạm nhân quyền, hơn nữa chứng minh hành vi tội phạm phải là việc của cơ quan điều tra chứ không phải của đối tượng. Dường như người ta đã lẫn lộn giữa luật hình sự và luật chống tham nhũng. Luật hình sự áp dụng cho mọi công dân, với hình phạt là tước quyền tự do hay thậm chí cả mạng sống, vì thế phải hết sức thận trọng khi thi hành. Luật hình sự do đó tuân theo nguyên tắc suy đoán vô tội (presumption of innocence), đòi hỏi phải có đủ bằng chứng phạm tội, và việc tìm ra, chứng minh tội phạm là việc của cơ quan tố tụng. Rất dễ hiểu là dùng luật hình sự để chống tham nhũng sẽ hết sức khó khăn, và người dân khó mà tham gia. Luật chống tham nhũng lại khác, nó dành riêng cho công chức, tức công bộc của dân, một nhóm nhỏ nhưng lại nắm quyền lực và vì thế sự cám dỗ của việc lợi dụng quyền lực để trục lợi là rất lớn. Tội phạm tham nhũng có đặc điểm dễ thực hiện nhưng khó phát hiện. Để chống lại nó, không thể làm như luật hình sự, mà cần cách khác. Đó là chỉ cần dựa vào biểu hiện tham nhũng là có thể xử lý ngay mà không cần truy đến cùng xem công chức đó đã có hành vi vi phạm cụ thể gì. Biểu hiện rõ nhất là các khoản chi tiêu, các tài sản vượt quá mức thu nhập. Nếu công chức không giải trình được phải bị coi là tham nhũng (không cần biết đó là tham ô, nhận hối lộ hay lợi dụng chức vụ để trục lợi…), tài sản đó bị tịch thu, còn công chức bị cách chức, sa thải. Điều này không vi phạm nhân quyền, vì Hiến pháp chỉ bảo hộ tài sản hợp pháp, và về nguyên tắc thì mọi nguồn thu nhập, tài sản hợp pháp đều công khai, không có gì là bí mật. Còn nếu có bằng chứng tham ô, nhận hối lộ… thì sẽ bị xử lý tiếp theo luật hình sự. Như vậy có thể nói luật chống tham nhũng dựa trên nguyên tắc suy đoán có tội (presumption of guilt): trách nhiệm chứng minh mình trong sạch thuộc về công chức. Muốn làm công chức – hãy chấp nhận luật chơi đó! Điều này tương tự hoạt động của cơ quan thuế. Cơ quan thuế không có trách nhiệm chứng minh khoản chi phí nào đó của doanh nghiệp là không hợp lệ, mà chính doanh nghiệp phải chứng minh sự hợp lệ bằng các chứng từ cần thiết. Nếu không, cơ quan thuế sẽ xuất toán, chả cần quan tâm chi phí đó thực chất doanh nghiệp dùng vào việc gì. Luật phòng chống tham nhũng vì thế không nên dẫm chân lên luật hình sự. Nếu được xây dựng theo nguyên tắc nói trên nó sẽ có tác dụng phòng ngừa rất lớn, bởi triệt tiêu động cơ tham nhũng. Nếu công chức cảm thấy liều lĩnh phạm pháp để kiếm chác nhưng không được sử dụng những đồng tiền đó để mua nhà, sắm xe hơi, cho con du học, chi tiêu xả láng… thì cái “máu” tham nhũng chắc sẽ nguội đi đáng kể. Họ sẽ hiểu rằng muốn giàu có thì làm doanh nhân chứ đừng làm công chức. Mặt khác, áp dụng luật phòng chống tham nhũng vừa đơn giản hơn, vừa mang lại hiệu quả thiết thực cho ngân sách, chứ không như luật hình sự có thể bỏ tù hoặc tử hình tội phạm, nhưng hầu như chẳng thu lại được chút gì trong khối tài sản khổng lồ của tội phạm đó. Và nếu thực thi luật chống tham nhũng theo tinh thần nêu trên thì câu nói “toàn dân tham gia chống tham nhũng” sẽ trở thành hiện thực đáng sợ cho những ai đã trót nhúng chàm, chứ không chỉ là khẩu hiệu suông. Bởi hơn ai hết, chính người dân sẽ nhanh chóng phát hiện bất cứ biểu hiện giàu có bất chính nào của các công chức, làm cơ sở để cơ quan chống tham nhũng vào cuộc. Nguồn:Sài Gòn Giải Phóng thứ bảy

2lua

Tham nhũng cần phải được xem là tội phạm đặc biệt, phải xử + thêm tội phá hoại sự nghiệp xây dựng CNXH, phá hoại Đảng.

Ngãi Cứu

Sửa đổi Luật Phòng chống tham nhũng lần này, Quốc Hội nên sửa thành " Luật Phòng chống tham nhũng và tài sản bất minh" thì các Đại biểu Quốc hội sẽ đóng góp ý kiến từng Điều luật cụ thể, giải quyết được hai lĩnh vưc thuộc nhóm Cán bộ công chức, viên chức Nhà nước, và lĩnh vực doanh nghiệp, tư nhân. Cứ lấy thời điểm từ khi chấm dứt chế độ bao cấp, chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN có sự quản lý điều hành của Nhà nước làm mốc kê khai tài sản,thì sẽ ra nhiều vấn đề để giải quyết. Hoan nghênh ý kiến các Đại Biểu Quốc Hội về việc đưa vào luật chống tham những cả trong lĩnh vực tu, Có thế mới chống được hành vi Hy sinh đời bố, cũng cố đời con, Các tài sản có được do tham những lâu nay được chuyển từ người này sang người khác đứng tên, gọi là hợp pháp, nhưng thực chất là bất hợp pháp sẽ bị nhân dân phát hiện, tố giác, nhà nước xem xét, xử lý...

Hai GIANG

Phải ủng hộ quan điểm này để quốc hội chấp nhận thì mới có vũ khí để diệt tham nhũng. Đừng tay không bắt giặc nữa. /Bình luận gửi từ ứng dụng PLO trên Android/.

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM