Đầu năm 2015 thu hồi điện thoại, tivi cũ

TRUNG THANH
TRUNG THANH
Thứ Ba, ngày 4/11/2014 - 06:55

(PL)- Có đến 90% sản phẩm từ rác điện tử ở TP.HCM được xuất sang Trung Quốc.

Dự kiến từ đầu năm 2015, việc thu hồi sản phẩm thải bỏ như điện thoại, tivi, máy lạnh… mới được triển khai thực hiện (theo Quyết định 50/2013 của Thủ tướng Chính phủ quy định về thu hồi và xử lý sản phẩm thải bỏ). Vậy trong thời gian qua, những loại rác điện tử này đi đâu? Chúng có gây độc hại cho môi trường không?

Bán ve chai rồi ra… Nhật Tảo

Theo khảo sát của chúng tôi, hằng năm hầu như hộ dân nào ở TP.HCM cũng đều có đồ điện tử cũ cần bỏ đi. “Trong 15 năm qua, tôi đã dùng 5-6 điện thoại di động hư, còn tivi cũng thay ba cái. Đồ điện tử cũ chủ yếu tôi bán rẻ cho mấy bà mua ve chai, coi như vừa bán vừa bỏ vì cũng chẳng đáng giá gì” - anh Nguyễn Thanh Tuấn, nhà ở phường Thạnh Lộc, quận 12, nói.          

Trong khi đó, nhiều người mua ve chai ở TP.HCM cho biết: Sau khi thu mua đồ điện tử cũ, họ đem bán lại cho các vựa ve chai. Nơi đây sẽ tháo rời, phân loại thành từng loại linh kiện (như màn hình, vỏ nhựa, bo mạch…) rồi bán cho các sạp ở chợ điện tử Nhật Tảo (quận 10, 11). “Các loại bo mạch điện tử họ mua với giá khoảng 80.000 đồng/kg, còn nhựa thì tùy loại. Các loại nhựa từ điện thoại, tivi, máy tính là dạng nhựa đen nên giá không cao, thường dưới 120.000 đồng/kg” - chủ một vựa ve chai ở gần chợ Tân Bình cho biết.

Theo ghi nhận, tại chợ Nhật Tảo hiện có đủ loại thiết bị, sản phẩm điện tử cũ, từ những chiếc tivi nhỏ xíu cỡ bàn tay từ hàng chục năm trước đến các tivi màn hình phẳng, từ những viên pin điện thoại đời cũ đến pin điện thoại đời mới… Các chủ cửa hàng ở đây cho biết họ thu mua đồ điện tử cũ không chỉ ở khu vực TP.HCM mà còn ở các tỉnh miền Tây. “Sau khi thu mua, các thiết bị điện tử còn kha khá một chút sẽ được sửa chữa để bán lại cho người tiêu dùng. Còn những bo mạch điện tử không sử dụng thì tụi tôi gom lại để bán cho một nhóm người, không rõ sau đó họ bán đi đâu” - chủ một cửa hàng chuyên bán tivi cũ tiết lộ.

Tại chợ Nhật Tảo bày bán khá nhiều linh kiện được “xẻ thịt” từ điện thoại, tivi đời cũ. (Ảnh chụp chiều 3-11) Ảnh: T.THANH

Xuất sang Trung Quốc

Theo TS Trần Minh Chí, Viện trưởng Viện Kỹ thuật nhiệt đới và bảo vệ môi trường, ở Việt Nam rác điện tử hằng năm được thải ra rất nhiều nhưng trước nay chưa có đơn vị nào nghiên cứu sâu về lĩnh vực này. “Trong năm 2011-2012, chúng tôi có thực hiện một đề tài nghiên cứu về vấn đề này. Tuy nhiên, do kinh phí có hạn nên chúng tôi cũng chỉ mới khảo sát, điều tra với khoảng 20 loại sản phẩm, trong đó có những loại phổ biến như điện thoại, tivi, tủ lạnh…” - ông Chí cho hay.

TS Trần Minh Chí cho biết trong quá trình nghiên cứu đề tài trên, nhóm tác giả đã thực hiện nhiều phỏng vấn theo kiểu “dây chuyền”, từ hộ dân đến người mua ve chai rồi vựa phế liệu, nơi tái chế. “Chúng tôi nhận thấy các sản phẩm điện tử thải bỏ ở TP.HCM thường được người buôn ve chai rã ra bán cho những người thu gom theo từng loại. Sau đó cái nào tận dụng lại được thì họ sửa chữa, còn dùng không được thì gom lại bán sang Trung Quốc. Theo số liệu chúng tôi thu thập được, có đến 90% sản phẩm từ rác điện tử ở TP.HCM được xuất sang Trung Quốc” - ông Chí cho hay.       

“Lượng rác điện tử phát sinh ở TP.HCM nói riêng và ở Việt Nam nói chung ngày càng nhiều, rất cần phải được kiểm soát. Bởi trong rác điện tử có nhiều kim loại nặng khá độc hại như chì, thủy ngân…, nếu phát tán ra môi trường sẽ rất nguy hiểm” - ông Chí phân tích.

Ở phương diện cá nhân, TS Chí ủng hộ chủ trương thu hồi sản phẩm thải bỏ trong đó có rác điện tử mà Bộ TN&MT đang chuẩn bị tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, theo TS Chí, Việt Nam nên quản lý theo kiểu vòng đời sản phẩm như các nước châu Âu đang làm. Cụ thể “nhà sản xuất sinh ra sản phẩm thì cũng phải có trách nhiệm thu hồi sản phẩm, xử lý những loại chất thải gây nguy hại cho môi trường…” - TS Chí đề xuất.

Có tăng giá điện thoại, tivi?

TS Trần Minh Chí cho rằng khi thực hiện thu hồi sản phẩm điện tử thải bỏ thì cần phải có những quy định thật cụ thể, phải dự đoán được các tình huống có thể xảy ra. Ví dụ, có thể nhà sản xuất lấy lý do thu hồi sản phẩm cũ để tăng giá sản phẩm mới. Hay chuyện thu hồi sản phẩm người dân có phải chi trả khoản tiền nào không... Đây là những vấn đề cần phải được làm rõ trước khi thực hiện thu hồi.

Trao đổi với chúng tôi, đại diện nhiều đơn vị cung cấp sản phẩm điện tử như điện thoại, tivi ở Việt Nam cho rằng do chưa nhận được phương án cụ thể từ Bộ TN&MT nên chưa thể trả lời có tăng giá sản phẩm hay không.

Theo quy định, rác thải điện tử được xem là rác thải công nghiệp, có loại là chất thải nguy hại nên cần phải được quản lý. Tuy nhiên, do các địa phương chưa thực hiện việc thu gom rác điện tử từ hộ dân nên hiện chưa có số liệu thống kê mỗi năm lượng rác điện tử tại Việt Nam nói chung cũng như TP.HCM nói riêng là bao nhiêu, được xử lý như thế nào.

Một cán bộ phụ trách lĩnh vực quản lý chất thải rắn, Bộ TN&MT

TRUNG THANH

Đọc nhiều

Tiện ích

Tin mới

Danh mục