Bộ luật Hình sự: Giảm án tử, nâng mức định lượng nhiều tội danh

Thứ Hai, ngày 20/7/2009 - 23:39

Trộm, đánh bạc hai triệu đồng mới bị tù. Hạn chế việc áp dụng hình phạt tù với người chưa thành niên.

Chủ tịch nước đã lần lượt công bố nhiều luật mới và luật sửa đổi, trong đó có những luật liên quan sát sườn đến đời sống người dân: Luật Quốc tịch; Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự... Pháp Luật TP.HCM giới thiệu đến bạn đọc những điểm mới nhất của các luật này.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 1999 (tạm gọi là luật mới) sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2010. Luật này đã bỏ hình phạt tử hình với tám tội; không xử lý hình sự người sử dụng trái phép chất ma túy; đưa vào nguyên tắc hạn chế áp dụng hình phạt tù với người chưa thành niên phạm tội...

Trộm xe đạp: Khó bị tù

Trước đây, trong một lần hội thảo ở VKSND TP.HCM, một đại diện ngành công an kêu rằng trại giam đang quá tải. Hỏi ra mới hay cơ quan công an đang “khổ” với quy định trộm tài sản giá trị 500.000 đồng là bị xử lý hình sự. Tính ra chỉ cần một người trộm chiếc xe đạp hoặc năm con gà là đã có thể vướng vào lao lý.

Nhận thấy quy định này không còn phù hợp với tình hình mới, luật mới sửa nhiều loại tội liên quan mức định lượng. Cụ thể, luật nâng từ 500.000 đồng lên hai triệu đồng để xử lý các loại hành vi lừa đảo; đưa, nhận, môi giới hối lộ; trộm cắp; tham ô; công nhiên chiếm đoạt tài sản; hủy hoại tài sản; lợi dụng chức vụ để trục lợi...

Tuy nhiên, luật cũng quy định số tiền định lượng này chỉ áp dụng cho người phạm tội lần đầu. Nếu người phạm tội thuộc các trường hợp “gây hậu quả nghiêm trọng” hoặc “đã bị xử phạt hành chính” hoặc “đã bị kết án về tội chiếm đoạt, chưa được xóa án tích”... thì dù số tiền phạm tội chưa tới hai triệu đồng vẫn có thể bị xử lý hình sự.

Ngoài ra, luật mới điều chỉnh mức định lượng với tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Trước đây chỉ cần chiếm đoạt một triệu đồng là có thể bị xử lý hình sự thì nay quy định thành bốn triệu đồng. Tội chiếm giữ trái phép tài sản, luật mới nâng mức vi phạm để truy cứu từ năm triệu đồng lên 10 triệu đồng. Tội trốn thuế nâng mức tiền trốn thuế từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng mới xử lý hình sự.

Một bổ sung quan trọng trong tội đánh bạc là luật mới đã chỉ rõ số tiền đánh bạc cụ thể là phải từ hai triệu đồng trở lên mới có thể bị xử lý hình sự. Trước đây luật chỉ nêu chung chung là “có giá trị lớn” mà thôi.

Với tội tổ chức đánh bạc, gá bạc, luật mới nêu rõ phải là tổ chức đánh bạc, gá bạc trái phép mới bị xử lý hình sự. Đây là bổ sung quan trọng, chấm dứt việc tranh cãi tại sao không xử lý hình sự các tổ chức đánh bạc, gá bạc hợp pháp (nhiều trò chơi như đua ngựa, đua chó, dự đoán có thưởng... thực chất là đang tổ chức đánh bạc, gá bạc).

Giữ án tử với người nhận hối lộ

Theo luật mới, chỉ bỏ án tử hình với tám tội danh gồm: hiếp dâm; buôn lậu; lừa đảo; làm, tàng trữ, lưu hành, vận chuyển tiền giả, ngân phiếu giả, công trái giả; tổ chức sử dụng trái phép ma túy; chiếm đoạt tàu bay, tàu thủy; đưa hối lộ; hủy hoại vũ khí quân dụng... Quốc hội vẫn giữ án tử cho tội nhận hối lộ. Việc này phù hợp với quyết tâm chống tham nhũng của nhà nước.

Trong lần hội thảo góp ý sửa đổi luật đầu tháng 12-2008, nhiều đại biểu cho rằng chúng ta ít áp dụng hình phạt ngoài hình phạt tù với người chưa thành niên. Lúc ấy ông Hà Đình Bốn, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, nêu chỉ trong trường hợp thật cần thiết mới áp dụng hình phạt tù với họ. Nên đưa vào luật nguyên tắc lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên phạm tội phải được quan tâm hàng đầu.

Từ quan điểm này, luật mới nêu rõ: Hạn chế áp dụng hình phạt tù đối với người chưa thành niên phạm tội. Ngoài ra, luật không chỉ xem phụ nữ là đối tượng bị mua bán mà còn có cả nam cũng là đối tượng cần được bảo vệ. Luật mới đã sửa tội “mua bán phụ nữ” thành tội “mua bán người” và bổ sung tình tiết mua bán “để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân” trong tình tiết định khung tăng nặng mà trước đây luật chưa đề cập.

Luật mới này sẽ có hiệu lực vào đầu năm 2010. Tuy nhiên, Nghị quyết 33/2009 được Quốc hội thông qua ngày 19-6-2009 có nêu các quy định có lợi cho bị can, bị cáo, người đang chấp hành án sẽ được áp dụng ngay sau khi Chủ tịch nước công bố luật mới. Với quy định này, có thể có nhiều người trộm cắp chưa đến hai triệu đồng; người sử dụng trái phép chất ma túy; người đánh bạc chưa đến hai triệu đồng sẽ được trả tự do ngay.

Số báo ngày mai, Chánh án TAND TP.HCM Bùi Hoàng Danh, đại biểu Quốc hội sẽ nói rõ hơn về chuyện bị can, bị cáo nào được trả tự do; bị án nào sẽ được miễn chấp hành án tử hình nếu chưa thi hành.

Nghiêm khắc hơn với tội phạm về đất đai

Bỏ tội sử dụng trái phép chất ma túy.

Luật cũ quy định: Người nào lợi dụng hoặc lạm dụng chức vụ, quyền hạn giao đất, thu hồi, cho thuê, cho phép chuyển quyền sử dụng, mục đích sử dụng đất trái pháp luật, đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm sẽ bị xử lý hình sự (Điều 174). Chính yếu tố “đã bị xử lý kỷ luật” nên nhiều trường hợp không thể xử lý hình sự cán bộ có hành vi vi phạm. Theo luật mới, chỉ cần có một trong các trường hợp: Gây hậu quả nghiêm trọng; đất có diện tích lớn hoặc giá trị lớn; đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm là có thể bị xử lý hình sự. Cạnh đó, nếu mức án cao nhất của tội này trong luật cũ chỉ bảy năm tù thì luật mới nâng lên đến 12 năm tù. Luật cũng nâng hình phạt bổ sung cho loại tội này lên 100 triệu đồng (luật cũ chỉ 50 triệu đồng)

Bà Ung Thị Xuân Hương (Sở Tư pháp TP.HCM) từng góp ý sửa Bôạ luật Hình sự rằng: “Những người sử dụng trái phép chất ma túy phải xem họ là nạn nhân cần giúp đỡ chứ không nên xử lý hình sự họ. Khi sửa đổi, chúng ta cần bỏ hẳn tội danh này”. Quan điểm này đã được ghi nhận và luật mới bỏ hẳn tội sử dụng trái phép chất ma túy.

VI TRẦN

Nóng hôm nay: Tiêm 2 mũi vaccine vẫn tử vong; Lộ trình mở cửa trở lại ở TP.HCM

(PLO)- Nóng hôm nay ngày 13-9: Chuyên gia góp ý mô hình và lộ trình mở cửa trở lại ở TP.HCM; Áp thấp nhiệt đới gây đợt mưa lũ ở miền Trung; Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM lý giải tiêm đủ 2 mũi vaccine vẫn tử vong; Khánh Hòa chuẩn bị kế hoạch đón khách du lịch trở lại...

Đọc nhiều

Tiện ích

Tin mới

Danh mục