Tin đồn... đại náo

Thị dân

Tin đồn... đại náo

Người đại diện cơ quan nhà nước sẽ ngày càng phải hiện diện nhiều hơn trên Facebook để kịp thời phát hiện, cung cấp thông tin làm rõ vấn đề và dập tắt tin đồn.
Trong tuần qua, dư luận xôn xao trước thông tin về bệnh tình của ông Nguyễn Bá Thanh - Trưởng ban Nội chính Trung ương.

Cùng thời điểm, trên Facebook cũng lan truyền tin đồn Táo Quân 2015 bị cấm diễn khiến nhiều khán giả hoang mang, tiếc nuối. Cho đến khi đạo diễn Đỗ Thanh Hải lên tiếng phủ nhận chuyện này và cho biết êkíp thực hiện đang tất bật chuẩn bị cho việc ghi hình thì mọi người mới hay mình đã bị mắc lỡm.

Cũng cần nhắc lại, đến nay vụ xử phạt về tội tung tin đồn nghiêm khắc nhất mà công luận được biết là phạt hành chính 20 triệu đồng với đôi vợ chồng tung tin đồn dịch Ebola xuất hiện tại Việt Nam. Tin đồn về đại dịch Ebola đến Việt Nam đã đánh vào tâm lý đám đông do trước đó người ta đã từng hoang mang về việc Bộ Y tế có phần thiếu minh bạch về dịch sởi.

Tại sao họ thích tung tin?

Trong bối cảnh mạng xã hội và thiết bị số ngày càng phổ biến, giới trẻ luôn có nhu cầu trở nên nổi bật, được chú ý với hàng ngàn lượt like, comment và lượng người theo dõi trên Facebook. Một trong những cách đó là post status, share clip về một vấn đề/sự kiện thời sự đang được nhiều người quan tâm nhưng phải gây sốc bằng cách… nói ngược lại hoặc nhìn ở góc độ khác. Vậy là những tin đồn được dịp mang danh “sự thật” để lèo lái cộng đồng mạng theo hướng ngược lại với thông tin trên mặt báo.

Từ góc độ kẻ tung tin, họ thường lấy mục đích biện minh cho phương tiện và bất chấp hậu quả gây ra cho cộng đồng. Họ suy nghĩ có phần ngây thơ rằng Facebook là một mạng xã hội kết nối những người bạn ảo với nhau, chẳng ai biết mình là ai nên có thể tung tin không cần kiểm chứng. Sự thật là mỗi khi có tin đồn gây chấn động dư luận trên mạng xã hội, việc lần ra dấu vết của thủ phạm nằm trong tầm tay của cơ quan chức năng.

Cơ chế của tin đồn

Không chỉ ở Việt Nam, việc tin đồn lan rộng trên mạng xã hội cũng là nỗi nhức nhối tại một số quốc gia. Theo báo The Guardian (Anh), mới đây Facebook và ĐH Stanford đã cùng thực hiện một cuộc nghiên cứu chung để làm sáng tỏ cách tin đồn phát tán trên mạng xã hội. Theo đó, mặt trái của sự tiến bộ của công nghệ là việc cắt ghép tin tức, hình ảnh, clip để dựng lên những tình tiết, câu chuyện gây sốc. Nhất là những vấn đề liên quan đến chính trị, sắc tộc, tôn giáo, giới tính, sức khỏe...

Tâm lý chung của những người dùng Facebook là muốn tìm kiếm, khám phá sự thật hoặc điều bí ẩn đằng sau những bài báo chính thống. Do vậy họ dễ dàng nhất nút like, share tiếp tay cho việc phát tán tin đồn.

Liệu có giải pháp nào ngăn chặn hiệu quả những tin đồn gây hại cho cộng đồng? Các nhà nghiên cứu cho rằng người đại diện cơ quan nhà nước ngày càng phải hiện diện nhiều hơn trên Facebook để kịp thời phát hiện, cung cấp thông tin làm rõ vấn đề và dập tắt tin đồn.

Trở lại bối cảnh Việt Nam, rõ ràng các biện pháp điều tra, chế tài kẻ tung tin đồn thời gian qua giúp người sử dụng mạng xã hội phần nào cẩn trọng hơn về phát ngôn của họ trước những vấn đề thời sự nóng bỏng. Tuy vậy, để giảm thiểu những tin đồn gây nguy hại cho xã hội trong tương lai, có lẽ cần nhiều biện pháp đồng bộ hơn: Cơ quan nhà nước minh bạch thông tin kịp thời; tăng cường những bài báo truyền thông về việc sử dụng mạng xã hội theo hướng tích cực; ngoài việc chế tài, cần phạt người tung tin thất thiệt làm lao động công ích...

BENJAMIN NGÔ

BÌNH LUẬN

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM