Khái niệm ‘văn minh’ đã thay đổi?

Chủ Nhật, ngày 1/3/2015 - 06:45

Từ khoảng nửa tháng nay, cộng đồng mạng tranh cãi bất phân thắng bại quanh việc nên ứng xử thế nào với động vật thì mới được gọi là người văn minh. Xem ra khái niệm “văn minh” đã thay đổi trong thời đại số.

Ngay từ những xuân năm trước, khi những hình ảnh máu me của lễ hội chém lợn ở làng Ném Thượng (diễn ra mùng 6 tết tại Bắc Ninh) lan truyền trên mạng, dư luận đã dấy lên những cuộc tranh luận gay gắt không có hồi kết. Một bên quả quyết rằng đấy là một sự kiện văn hóa đã lưu truyền qua bao đời nay thì không có lý do gì không tiếp tục. Một bên nhất định bảo rằng đấy là một sự việc đáng lên án trong bối cảnh văn minh nhân loại ngày nay rất dị ứng với những hành vi mang tính ác độc với thú vật.

Tiến thoái lưỡng nan

Trên Facebook, một nhà báo trẻ kiên quyết bảo vệ quan điểm cho rằng cần phải phân biệt rõ hủ tục và văn hóa. Người này lập luận rằng không thể nói lễ hội nêu trên là hủ tục dã man vì con lợn là động vật chứ không phải con người. Hơn nữa, từ hàng ngàn đời nay ở quê đã thành phong tục cứ có hội hè là mổ gà, mổ trâu, mổ lợn ăn mừng. Anh nhà báo còn biện hộ rằng việc đối xử với động vật thế nào vẫn là vấn đề gây tranh cãi và không có tiêu chuẩn nào đúng cho tất cả vì mỗi quốc gia đều tồn tại những vấn đề riêng trong chuyện đối xử với động vật. Chẳng hạn, tuy là quốc gia văn minh hàng đầu thế giới nhưng Pháp vẫn duy trì món gan ngỗng trứ danh dù bị đánh giá là tàn bạo nhất thế giới: Con ngỗng bị hành hạ, vỗ béo, ép ăn để cho ra lá gan phình to, béo ngậy.

Trong khi đó, ở góc độ người trong cuộc, ông Trần Văn Đức, Trưởng khu Thượng, Trưởng ban tổ chức lễ hội chém lợn ở làng Ném Thượng, vẫn bảo lưu quan điểm: “Lễ hội là của làng tôi thì hãy để dân làng tôi tự quyết định. Dù ai đó nói gì, năm nay làng vẫn chém lợn”. Như vậy có thể thấy ngành văn hóa tỉnh Bắc Ninh đang trong thế tiến thoái lưỡng nan, dù chịu sức ép từ Tổ chức Động vật châu Á (Animals Asia) kêu gọi chấm dứt lễ hội chém lợn trong lúc Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch cũng đã nêu rõ quan điểm “không ủng hộ những lễ hội mang tính bạo lực”.

Làm xấu hình ảnh người Việt

Nhìn rộng ra, không chỉ trong lễ hội dân gian, việc người Việt hành xử thế nào với động vật cũng gây tranh cãi liên miên trên mạng xã hội. Cùng thời điểm với vụ ồn ào về lễ hội chém lợn, tờ Daily Mail (Anh) khiến nhiều người giật mình khi đưa tin về việc 1.000 con mèo sau khi được cứu thoát khỏi lò mổ tại những quán ăn ở Việt Nam đã bị đem nghiền đến chết dưới bánh xe tải. Dù cơ quan chức năng dùng biện pháp này để ngăn ngừa dịch bệnh hay bất kỳ lý do nào, việc hành hình những con vật được người phương Tây xem là thú cưng quả là rất khó biện minh. Theo ông John Dalley, Tổ chức Bảo vệ động vật Soi Dog (Thái Lan), việc xử lý mèo nhanh gọn như vậy là “hoàn toàn không thể chấp nhận được tại bất kỳ quốc gia văn minh nào”.

Cũng cần nhắc lại, cách đây khoảng bốn tháng, báo Daily Mail tường thuật hình ảnh rùng rợn về những con chó xấu số bị đập đầu, cắt tiết tại một lò mổ chó ở Hà Nội. Trong khi ngành du lịch Việt Nam đang nỗ lực tạo dựng hình ảnh về một đất nước Việt Nam hiếu khách, người Việt Nam thân thiện, việc để xảy ra những chuyện nêu trên đúng là trống đánh xuôi, kèn thổi ngược.

Xét cho cùng, khái niệm văn minh không thay đổi nhiều theo thời gian và điều kiện kinh tế. Việc bảo tồn tập tục cũng như lễ hội văn hóa dân gian là cần thiết, tuy vậy trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chúng ta khó lòng đi ngược lại những điều mà thế giới đã mặc nhiên xem là chuẩn mực, nhất là cách hành xử với đồng loại và động vật. Nhất là trong thời mạng xã hội, tiếng xấu lan nhanh hơn tiếng tốt rất nhiều.

BENJAMIN NGÔ

Nóng hôm nay: Giá vàng chao đảo; Nhận định vụ tấn công VOV

(PLO)- NÓNG HÔM NAY ngày 15-6: Tấn công Báo điện tử VOV: Hậu quả pháp lý khó lường; TP.HCM giãn cách xã hội thêm 2 tuần; Nín thở chờ đại chiến Đức – Pháp ở bảng tử thần Euro 2020; Thành lập Bộ phận Thường trực đặc biệt tại TPHCM;...

Đọc nhiều

Tiện ích

Tin mới

Danh mục