Hiểu sao việc Úc đề cập 'chiến tranh' với Trung Quốc?

THIÊN ÂN
THIÊN ÂN
Thứ Hai, ngày 31/5/2021 - 05:10

(PLO)- Việc nhiều quan chức Úc đề cập “chiến tranh” với Trung Quốc gần đây rất được chú ý khi quy mô quân đội Úc nhỏ hơn nhiều, chưa kể nước này không có vũ khí hạt nhân.

Quan hệ giữa Úc và Trung Quốc (TQ) đóng băng khoảng một năm nay, từ khi chính phủ Thủ tướng Scott Morrison công khai kêu gọi điều tra nguồn gốc COVID-19, chỉ trích TQ về chuyện nhân quyền ở Tân Cương và Hong Kong. Quan hệ hai bên xấu thêm nguy hiểm khi gần đây phía Úc liên tục đề cập chuyện “chiến tranh” với TQ, theo đài CNN.

“Chuẩn bị khả năng chiến tranh với Trung Quốc”

Vào Ngày Anzac 25-4 (Ngày tưởng nhớ binh sĩ thiệt mạng trong chiến dịch Gallipoli ở Thổ Nhĩ Kỳ hồi Thế chiến thứ nhất), tân Bộ trưởng Quốc phòng Úc Peter Dutton nói người Úc cần “thực tế” về các căng thẳng trong khu vực, đồng thời đề cập khả năng xung đột với TQ liên quan vấn đề Đài Loan. Trong ngày này, Bộ trưởng Nội vụ Úc Mike Pezzullo cũng nhắc đến khả năng chiến tranh với TQ.

Một tuần sau, một số tờ báo công khai phát ngôn được cho là mật của Thiếu tướng Adam Findlay (từng là tư lệnh Các chiến dịch đặc biệt của quân đội Úc) với các binh sĩ lực lượng đặc biệt, trong đó ông nói xung đột giữa Úc với TQ “có khả năng cao”. Tướng Findlay nói rằng TQ cạnh tranh với Úc ở “vùng xám” nhằm đạt được các mục tiêu mà không cần phải dùng đến vũ lực và điều này sẽ không thay đổi dù Úc có nỗ lực tránh xung đột. Cụm từ chiến tranh “vùng xám” mô tả các hành động hiếu chiến như tấn công mạng, thu thập thông tin tình báo, trừng phạt thương mại… nhưng không tới mức có hành động quân sự. Vị tướng này đề nghị các binh sĩ chuẩn bị cho khả năng chiến tranh với TQ - mối đe dọa lớn nhất với khu vực.

Tháng trước, Thủ tướng Morrison thông báo chi 580 triệu USD nâng cấp quân đội. Úc cũng thông báo một đợt nâng cấp quy mô lớn các căn cứ quân sự, cũng như mở rộng tập trận chung với Mỹ. Cũng trong tháng 4, ông Michael Goldman - Đại biện sứ quán Mỹ tại Úc nói rằng các đồng minh đang “lên kế hoạch chiến lược” về khả năng cùng phản ứng một khi xảy ra xung đột liên quan vấn đề Đài Loan.


Tàu chiến trong cuộc tập trận ba bên Úc - Nhật - Mỹ.
Ảnh: HẠM ĐỘI THÁI BÌNH DƯƠNG CỦA MỸ

Lo ngại thật sự

Có nhiều luồng ý kiến khác nhau từ giới phân tích chính sách quốc phòng và đối ngoại về các phát ngôn, phản ứng rắn từ phía quan chức Úc.

Cựu quan chức tình báo John Blaxland hiện là giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và Quốc phòng tại ĐH Quốc gia Úc nhận định phát ngôn của tướng Findlay không bất thường. Phát ngôn này như một lời kêu gọi thức tỉnh với người dân Úc trong bối cảnh nước này đang đối mặt với môi trường an ninh ngày càng gia tăng bất ổn liên quan sự lớn mạnh của TQ. Ông cũng đề cập thái độ ngoại giao chiến lang những năm qua của Bắc Kinh và đánh giá giờ TQ đang thể hiện quyền lực khắp thế giới, đặc biệt nhắm vào Úc.

GS danh dự Hugh White tại ĐH Quốc gia Úc, cựu quan chức quốc phòng cấp cao và từng là cố vấn thủ tướng Úc, cho rằng các quan chức Úc muốn dẫn dắt người dân nghĩ rằng nước này sẽ sát cánh với Mỹ một khi cần thiết phải chiến tranh với TQ để bảo vệ “trật tự dựa trên luật lệ”.

Bà Yun Jiang, nhân sự cấp cao tại Trung tâm về TQ trên thế giới (nghiên cứu về TQ) ở ĐH Quốc gia Úc, cho rằng lời lẽ của các quan chức chính phủ Úc có thể phản ánh mối lo ngại thực sự về khả năng TQ tấn công Đài Loan - một cuộc xung đột có thể cuối cùng sẽ lôi kéo cả khu vực châu Á và cả Mỹ vào.

Có cơ sở hay chủ quan?

Dù thế, cả bà Yun và ông White đều đồng tình rằng các phát ngôn cứng rắn này của Úc phần nhiều nhằm phục vụ chính trị trong nước. Ông White chỉ trích rằng các quan chức Úc đã hành xử vô trách nhiệm, thể hiện sự chủ quan đáng báo động khi làm rủi ro chiến tranh tăng cao hơn khi chưa lường được một cuộc chiến với TQ sẽ thế nào và hậu quả với Úc sẽ là gì.

CNN cũng đặc biệt lưu ý đến các phát ngôn “chiến tranh” khi thực tế sức mạnh quân sự của Úc không bằng TQ. Năm ngoái, chi tiêu quân đội của Úc khoảng 27 tỉ USD, theo Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm. Con số này của TQ cao hơn gấp 10 lần, ở mức 252 tỉ USD, cao thứ hai thế giới sau Mỹ. Thêm nữa, TQ là quốc gia có vũ khí hạt nhân, còn Úc thì không.

Trong một bài viết đầu tháng 5, cựu Ngoại trưởng Úc Bob Carr cho rằng các nhà ngoại giao Úc nên cố gắng tránh cơn ác mộng về một cuộc đổ máu của hàng triệu con người và sự đổ nát của nửa hành tinh.

Trong khi đó, theo ông Sam Roggeveen, Giám đốc Chương trình an ninh quốc tế tại Viện Lowy (Úc - tư vấn chính trị, chiến lược và kinh tế quốc tế), Úc cần thiết phải có một cuộc tranh luận công khai về các nhu cầu an ninh của mình trong bối cảnh “chúng ta đang sống trong một khu vực mà bạn và đồng minh chúng ta (ý nói Mỹ) không còn là một sức mạnh dẫn đầu chiến lược”.

Nhà nghiên cứu về quan hệ quốc tế Benjamin Zala tại ĐH Quốc gia Úc cũng cho rằng cần có sự bàn bạc nghiêm túc và công khai về các con đường dẫn đến chiến tranh ở châu Á để tập trung vạch chính sách có thể ngăn chặn chiến tranh, bảo vệ quyền lợi của Úc.•

Tại sao các đồng minh của Mỹ vốn gần với TQ như Hàn Quốc, Nhật đã không hưởng ứng phát ngôn cứng rắn của Úc?

Chuyên giaYUN JIANG


Úc càng nói cứng, Trung Quốc càng lợi?

Một trong những lý do các quan chức Úc đề cập để nói về khả năng xung đột với TQ là vấn đề Đài Loan. Viết trên báo Guardian, nhà nghiên cứu Natasha Kassam ở Viện Lowy (Úc) và TS Mark Harrison - giảng viên cấp cao về nghiên cứu TQ tại ĐH Tasmania (Úc) cho rằng rủi ro xung đột giữa TQ và Đài Loan đang gia tăng là có thật, với việc TQ trong 12 tháng qua đã tăng hoạt động quân sự ở eo biển Đài Loan.

Tuy nhiên, trong kỳ họp Quốc hội tháng trước TQ đã tái xác nhận chính sách tiếp cận cơ bản với Đài Loan. Hiện ngoài Úc, không nước nào - kể cả các nước được cho sẽ bị ảnh hưởng nặng hơn Úc một khi xảy ra xung đột hai bên bờ eo biển Đài Loan, như Nhật, Hàn Quốc và cả bản thân Đài Loan - cảnh báo về nguy cơ xảy ra cuộc chiến, theo hai chuyên gia.

Hai chuyên gia cho rằng TQ cố tình đưa ra các thông điệp thiếu thống nhất về vấn đề Đài Loan. Tuy nhiên, việc phía Úc bận tâm nhiều về điều này và chuẩn bị tư thế phòng thủ cho mình thực ra lại có lợi cho TQ. Khi đó bản thân lời đe dọa chiến tranh sẽ được sử dụng như một chiến thuật chính trị. Tạo ra nỗi sợ hãi về một cuộc xung đột quy mô lớn gây chia rẽ cộng đồng quốc tế, cô lập Đài Loan, lợi thêm cho TQ.

THIÊN ÂN

Cô gái Hà Lan rời cuộc chơi

Thứ Sáu, ngày 30/7/2021

(PLO)- Các cô gái Hà Lan chơi cực hay nhưng thua Mỹ ở loạt đấu súng sau 120 phút hòa 2-2 ở tứ kết Olympic môn bóng đá nữ.

Đọc nhiều

Tiện ích

Tin mới

Danh mục