Tòa thay hội thẩm nhân dân “phút 89”, được không?

PLO
(PL)- Theo BLTTDS, HĐXX sơ thẩm vụ án dân sự gồm một thẩm phán và hai hội thẩm nhân dân, trong trường hợp đặc biệt thì có thể gồm hai thẩm phán và ba hội thẩm. Hội thẩm nhân dân tham gia HĐXX theo sự phân công của chánh án tòa án.

Trên thực tế, có rất nhiều phiên tòa vì nhiều lý do và nguyên nhân khác nhau mà hội thẩm nhân dân bất ngờ vắng mặt, dẫn đến việc phiên tòa có nguy cơ bị hoãn vì không có hội thẩm nhân dân dự khuyết. Để phiên tòa vẫn diễn ra đúng như kế hoạch, có những tòa linh động “điều” ngay một hội thẩm nhân dân khác (không có tên trong quyết định đưa vụ án ra xét xử) đến “chữa cháy”, tham gia HĐXX.

Việc thay đổi hội thẩm nhân dân vào “phút 89” (không phải hội thẩm nhân dân dự khuyết, có tên trong quyết định đưa vụ án ra xét xử) như vậy liệu có đúng luật? Nếu không đúng, liệu có nên thông cảm cho các tòa là cần linh hoạt xử lý nhằm tránh cho vụ án bị kéo dài?

Trao đổi, nhiều chuyên gia cho biết Điều 42 BLTTDS quy định hội thẩm nhân dân phải nghiên cứu hồ sơ vụ án trước khi mở phiên tòa. Do đó tất cả trường hợp thay đổi hội thẩm nhân dân bất ngờ vào “phút 89” đều vi phạm tố tụng nghiêm trọng vì hội thẩm đó phải ngồi xét xử liền, không có thời gian nghiên cứu hồ sơ. Chưa kể, hội thẩm nhân dân thay thế không nắm gì về vụ án thì làm sao mà xét xử tốt được ngoài việc “vào ngồi cho đủ tụ”.

Hơn nữa, việc tòa thay hội thẩm nhân dân bất ngờ vào “phút 89” còn vi phạm đến quyền lợi hợp pháp, chính đáng của các bên đương sự trong vụ án. Bởi lẽ trước đó họ đã được tống đạt quyết định đưa vụ án ra xét xử. Trong quyết định này có ghi rõ thành phần HĐXX và các bên đương sự có thời gian tìm hiểu thông tin để thực hiện quyền yêu cầu thay đổi hội thẩm nhân dân nếu hội thẩm rơi vào trường hợp phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi (Điều 46, Điều 47 BLTTDS). Tuy nhiên, với việc tòa bất ngờ thay đổi hội thẩm nhân dân khác ngay trước phiên xử thì đương sự bị đặt vào “chuyện đã rồi”, sẽ không có thời gian tìm hiểu về hội thẩm nhân dân đó, từ đó không có thông tin để thực hiện quyền yêu cầu thay đổi hội thẩm của mình.

Để tiến trình cải cách tư pháp có hiệu quả và thực chất, thiết nghĩ các tòa cần thực hiện đúng quy định là trong trường hợp hội thẩm nhân dân bất ngờ vắng mặt mà không có hội thẩm dự khuyết thì phải hoãn phiên tòa để tiến hành lại thủ tục. Dù vụ án sẽ bị kéo dài hơn nhưng chuyện này là cần thiết, không thể vì “linh động xử cho xong” mà tòa phạm luật được.

MINH HOÀNG

BÌNH LUẬN

HƯNG THỊNH

Nếu VKS,luật sư và những ngườni tham gia tố tụng.. yêu cầu Hội đồng xét xử công bố công khai tại phiên toà các quyết định thay đổi hội thẩm,phân công hội thẩm của Chánh án thì khó có thể có chuyện "89" xảy ra được.

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM