Kiện quyết định giải quyết khiếu nại khi nào?

PLO

Kiện quyết định giải quyết khiếu nại khi nào?

Xung quanh việc khi nào quyết định giải quyết khiếu nại trở thành đối tượng khởi kiện trong án hành chính, nhiều chuyên gia có những cách hiểu khác nhau dù TAND Tối cao đã hướng dẫn…
Vợ chồng ông Trần Văn Triệu có một mảnh đất rộng khoảng 700 m2, bị UBND huyện Bình Chánh (TP.HCM) thu hồi để thực hiện một dự án đầu tư xây dựng. Sau đó, UBND huyện Bình Chánh ra quyết định hỗ trợ, bồi thường và trợ cấp di chuyển nhà cho ông Triệu với số tiền gần 1 tỉ đồng.

Chấp nhận một phần khiếu nại

Ông Triệu khiếu nại lên chủ tịch UBND huyện Bình Chánh với ba yêu cầu cụ thể sau: Thứ nhất là tính lại đơn giá bồi thường, thứ hai là bố trí nền tái định cư, thứ ba là bồi thường hơn 157 m2 đất lề đường.

Tháng 10-2012, chủ tịch UBND huyện ra Quyết định giải quyết khiếu nại số 6298 bác hai yêu cầu đầu của ông Triệu, công nhận nội dung khiếu nại đòi bồi thường hơn 157 m2 đất lề đường.

Không đồng tình, ông Triệu đã khởi kiện yêu cầu TAND huyện Bình Chánh hủy Quyết định 6298 nói trên. Xử sơ thẩm, TAND huyện Bình Chánh nhận định Quyết định 6298 được ban hành sau khi ông Triệu có khiếu nại và có nội dung sửa một phần nội dung của quyết định hỗ trợ, bồi thường và trợ cấp di chuyển nhà ban đầu (công nhận nội dung khiếu nại yêu cầu bồi thường hơn 157 m2 đất lề đường). Vì thế, quyết định này là đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính theo hướng dẫn trong Nghị quyết 02/2011 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao (hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Tố tụng hành chính). Tuy nhiên, sau khi xem xét các chứng cứ, TAND huyện Bình Chánh đã bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Triệu.


 

Sau khi ông Triệu kháng cáo, nghiên cứu vụ việc, TAND TP.HCM lại có quan điểm khác với cấp sơ thẩm về việc xác định Quyết định 6298 có phải là đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính hay không. Theo TAND TP, về hình thức, Quyết định 6298 có sửa đổi so với quyết định hỗ trợ, bồi thường và trợ cấp di chuyển nhà ban đầu của UBND huyện Bình Chánh khi công nhận một nội dung khiếu nại của ông Triệu. Tuy nhiên, phần sửa đổi này không chứa đựng nội dung hành chính nên chưa phải là đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính.

Dù nhận định như vậy nhưng cuối cùng TAND TP lại không đình chỉ giải quyết vụ án mà chỉ hủy án sơ thẩm vì cho rằng cấp sơ thẩm có nhiều vi phạm tố tụng nghiêm trọng và giao hồ sơ về cho cấp sơ thẩm giải quyết lại từ đầu.

Hiểu sao cho đúng?

Theo điểm b khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 02/2011 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao, quyết định hành chính được ban hành sau khi có khiếu nại và có nội dung sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính được hướng dẫn tại điểm a khoản này là đối tượng khởi kiện trong án hành chính.

Ông Phan Ngọc Khanh (VKSND TP.HCM) đồng tình với cách hiểu của TAND TP. Theo ông Khanh, không phải cứ quyết định giải quyết khiếu nại nào có sự sửa đổi, bổ sung… so với quyết định hành chính ban đầu đều trở thành đối tượng khởi kiện trong án hành chính. Quan trọng là phần sửa đổi, bổ sung đó có chứa đựng nội dung hành chính hay không. Theo điểm b khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 02 thì phần sửa đổi, bổ sung đó phải có nội dung chi tiết, cụ thể thì mới là đối tượng khởi kiện trong án hành chính.

Trở lại vụ án trên, ông Khanh cho rằng nhìn vào Quyết định 6298, bản chất sự thay đổi chỉ là “lời hứa” xem xét, giải quyết một trong ba nội dung khiếu nại mà lại không nói rõ sẽ giải quyết cụ thể ra sao. Trong khi đó, cơ sở để người dân khởi kiện phải là cái cụ thể (ví dụ bồi thường hơn 157 m2 đất lề đường cho ông Triệu với giá bao nhiêu) chứ không phải là phần công nhận một nội dung khiếu nại chung chung như vậy.

Đồng tình, ThS Dương Hoán (giảng viên môn Tố tụng hành chính Trường ĐH Luật TP.HCM) bổ sung: Cần phải hiểu một quyết định hành chính là đối tượng khởi kiện khi quyết định đó có chứa đựng nội dung cụ thể mà người khởi kiện cho rằng quyền lợi hợp pháp của họ bị xâm phạm. Ở đây Quyết định 6298 có phần được sửa đổi nhưng phần sửa đổi này chỉ là phương hướng chứ chưa phải là nội dung cụ thể để ông Triệu cho rằng quyền lợi hợp pháp của ông bị xâm phạm. Mặt khác, phần sửa đổi trong Quyết định 6298 lại không hề xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của ông Triệu (công nhận chứ không bác bỏ) nên bản thân Quyết định 6298 không thể là đối tượng khởi kiện trong án hành chính.

Ngược lại, kiểm sát viên cao cấp Võ Văn Thêm (Phó Viện trưởng Viện Phúc thẩm 3) và luật sư Nguyễn Hồng Lâm (Đoàn Luật sư TP.HCM) lại nhận định phải hiểu như TAND huyện Bình Chánh mới đúng.

Ông Thêm phân tích: Quyết định giải quyết khiếu nại là một phần không thể tách rời với quyết định hành chính ban đầu. Nếu quyết định giải quyết khiếu nại bác các khiếu nại, giữ nguyên quyết định hành chính ban đầu thì đương nhiên đối tượng khởi kiện là quyết định hành chính ban đầu. Nhưng nếu quyết định giải quyết khiếu nại có nội dung sửa đổi, bổ sung… so với quyết định hành chính ban đầu thì đối tượng khởi kiện lúc này chính là quyết định giải quyết khiếu nại. Nội dung sửa đổi, bổ sung chỉ là điều kiện cần để xác định quyết định nào là đối tượng khởi kiện hành chính chứ không phải để soi xét rằng có chứa vấn đề cụ thể gì, có xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của người khởi kiện hay không...

PHAN THƯƠNG

 

Chủ tịch huyện muốn sửa quyết định ban đầu

Đúng là nội dung sửa đổi trong Quyết định giải quyết khiếu nại số 6298 (công nhận nội dung khiếu nại yêu cầu bồi thường gần 158 m2 đất lề đường của ông Triệu) còn nửa vời, không ghi rõ giải quyết như thế nào. Đây cũng có thể do kỹ thuật giải quyết khiếu nại không chính xác, là lỗi của người ban hành quyết định hành chính. Tuy nhiên, nên hiểu là dù quyết định không nói rõ nhưng ý chí của người ra quyết định giải quyết khiếu nại là muốn sửa quyết định ban đầu. Vì vậy cần coi phần công nhận này là có sự sửa chữa, bổ sung như hướng dẫn của Nghị quyết 02 để từ đó xem Quyết định 6298 là đối tượng khởi kiện án hành chính.

Thẩm phán PHẠM CÔNG HÙNG, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM

BÌNH LUẬN

Nguyễn Duy bình

Theo tôi, trong trường hợp này cả 02 quyết định gồm quyết định hành chính ban đầu về bồi thường ... và quyết định giải quyết khiếu nại đều là đối tượng khởi kiện. Vì sao? thứ nhất, vì 2 nội dung bị bác của quyết định hành chính ban đầu người dân chưa đồng ý, có quyền khởi kiện với QĐHC ban đầu. thứ hai, vì QĐGQKN lần 1 có sử đổi - chấp nhận 1 phần - chấp nhận bồi thường phần dất 157m nên nó cũng là quyết định hành chính lần đầu dù chưa rõ bồi thường cụ thể như thế nào. Không nên hiểu máy móc phải giải quyết cụ thể mới được xem là QĐHC lần đầu. nếu căn cứ vào ngôn từ của Luật (sửa đổi)thì rõ ràng đây là QĐHC lần đầu. Vì vậy không nên hiểu theo nghĩa hẹp, tránh sự thiếu thống nhất và gây ra sự phiền toái cho nhân dân. về phía người dân khởi kiện cũng chưa chính xác. lẽ ra phải khởi kiện cả 02 quyết định thì mới giải quyết được toàn bộ vụ việc theo yêu cầu khởi kiện của mình.

VHOANG

Tại Điều 17 Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 có quy định:
“Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao được ban hành để hướng dẫn các Tòa án áp dụng thống nhất pháp luật.”.
Để các Toà án áp dụng thống nhất pháp luật về Tố tụng hành chính (nói chung), mà cụ thể là Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân tối cao đã bàn hành Nghị quyết số 02/2011/NQ-HĐTP ngày 29/7/2011 (gọi tắt là NQ 02/2011/NQ-HĐTP) để hướng dẫn về đối tượng khởi kiện vụ án hành chính (nói riêng) tại Điều 1 Nghị quyết này.
Văn bản Quy phạm pháp luật (viết tắt là VBQPPL) đã ban hành để hướng dẫn về đối tượng khởi kiện vụ án hành chính, nhưng lại không giải quyết được vấn đề mà lâu nay hay bị vấp phải là: Cùng một nội dung của VBQPPL được ban hành, nhưng lại có nhiều cách hiểu khác nhau, đây là vấn để làm cho những nguời làm công tác trong ngành tư pháp (nói riêng) và toàn thể cơ quan, tổ chức, cá nhân đang thuộc đối tượng điều chỉnh của các văn bản quy phạm pháp luật (nói chung) bị túng túng khi áp dụng vào trong công tác xét xử, cũng như vào trong thực tế cuộc sống.
Tại Điều 1 NQ 02/2011/NQ-HĐTP có hướng dẫn: “Quyết định hành chính thuộc đối tượng khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết vụ án hành chính là văn bản được thể hiện dưới hình thức quyết định hoặc dưới hình thức khác như thông báo, kết luận, công văn do cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức khác hoặc người có thẩm quyền trong các cơ quan, tổ chức đó ban hành có chứa đựng nội dung của quyết định hành chính...”. Quyết định hành chính được thể hiện dưới hình thức quyết định hoặc dưới hình thức khác như thông báo, kết luận, công văn có chứa đựng nội dung của quyết định hành chính; nhưng nội dung của quyết định hành chính gồm những gì thì không thấy hướng dẫn cụ thể trong NQ 02/2011/NQ-HĐTP…
Qua nội dung bài báo “Kiện quyết định giải quyết khiếu nại khi nào?”, ta nhận thấy, cùng một nội dung hướng dẫn của VBQPPL mà mỗi Toà án lại có cách hiểu khác nhau, nên dẫn đến việc áp dụng lại khác nhau. Điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến công tác xét xử của các Toà án; sẽ làm hao tốn thời gian, tiền bạc, thậm chí cả tinh thần… của người khởi kiện cũng như người bị kiện… nếu vụ án buộc phải giải quyết trong một thời gian dài, có thể là một năm, hai năm và lâu hơn nữa…?

Tài Lanh

Nghị quyết của HĐTP của Tòa án nhân dân tối cao, có nhiệm vụ là hướng dẫn, giai thích thi hành pháp luật trong ngành tòa án thông qua công tác xét xử.Qua phản ánh của bài báo, các chuyên gia trong ngành pháp luật, nhất là ngành tòa án lại mỗi người hiểu một cách. Điều này, chứng tỏ nghị quyết chưa đi vào cuộc sống. Tác động của nghị quyết là ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân phải đi lại nhiều lần trong quá trình khởi kiện. Tại sao lại có tình trạng này? Do nghị quyết hay do trình độ cán bộ hạn chế?

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM