Không nên trao quyền điều tra cho tòa

PLO

Không nên trao quyền điều tra cho tòa

(PL)- Xung quanh việc ngành tòa án đề nghị cho tòa quyền kiểm tra, kiểm soát toàn bộ quá trình tố tụng hoặc tòa có quyền điều tra, xác minh, thu thập chứng cứ trong án hình sự, nhiều chuyên gia phản đối rằng làm như vậy chẳng khác nào để tòa “vừa đá bóng vừa thổi còi”.

Luật sư Trịnh Minh Tân (Đoàn Luật sư TP.HCM, nguyên Trưởng phòng Kiểm sát xét xử hình sự VKSND TP.HCM) thẳng thắn: “Việc ngành tòa án đòi quyền tự điều tra là ôm đồm không đúng chức năng. Điều tra thuộc về chức năng của cơ quan điều tra (CQĐT) và VKS. Tòa chỉ thực hiện chức năng xét xử thôi, theo cách thức là anh truy tố thì tôi phán xét”.

Tòa không có chuyên môn điều tra

“Quá trình đào tạo thẩm phán, cán bộ tòa không hề có dạy nghiệp vụ điều tra hình sự. Vậy làm sao có thể tin tưởng được khi anh chẳng có một tí nghiệp vụ nào mà lại đi điều tra, để từ đó ra phán quyết về số phận pháp lý của người khác. Chưa kể giao quyền điều tra cho tòa thì làm sao đảm bảo xét xử khách quan khi anh vừa đá bóng vừa thổi còi” - luật sư Tân nói.

Đồng tình, luật sư Nguyễn Thành Công (Đoàn Luật sư TP.HCM) bổ sung: Điều tra vụ án hình sự là quy trình rất phức tạp và phải có nghiệp vụ chuyên biệt về mỗi loại vụ án. Pháp luật nước ta đã quy định việc điều tra chủ yếu do CQĐT thực hiện. Một số trường hợp liên quan đến tội xâm phạm hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ thuộc các cơ quan tư pháp thì sẽ được điều tra bởi CQĐT của VKSND Tối cao. “Giao quyền điều tra cho tòa sẽ sai cơ bản về nguyên tắc xác định tội phạm khi cơ quan xét xử họ cũng chính là cơ quan điều tra vụ án” - luật sư Công nói.

Theo TS Phan Anh Tuấn, thực hiện quyền tư pháp của tòa không nên bao gồm quyền tự điều tra bởi vì chức năng chính của tòa là xét xử. Ảnh: HTD

TS Phan Anh Tuấn (Trưởng bộ môn Luật hình sự Trường ĐH Luật TP.HCM) cũng phân tích: Theo Điều 102 Hiến pháp năm 2013, tòa án là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp. Xét xử hình sự là hoạt động nhà nước do tòa thực hiện nhằm xem xét, đánh giá toàn diện các chứng cứ, tài liệu của vụ án hình sự, trên cơ sở đó ra bản án, quyết định xác định có hành vi phạm tội hay không, hình phạt và giải quyết các vấn đề khác có liên quan. Thực hiện quyền tư pháp của tòa không nên bao gồm quyền tự điều tra bởi vì chức năng chính của tòa là xét xử.

Ai đánh giá chứng cứ của tòa?

Luật sư Nguyễn Hữu Thế Trạch (Đoàn Luật sư TP.HCM) cũng cho rằng theo tinh thần cải cách tư pháp thì bản án hoặc quyết định của tòa phải dựa trên kết quả tranh tụng công khai tại phiên tòa. Để làm được điều này thì tòa chỉ nên đơn thuần là cơ quan xét xử, đóng vai trò là trọng tài giữa bên buộc tội và bên gỡ tội, dựa trên kết quả tranh tụng để ra phán quyết.

Theo luật sư Nguyễn Đức Chánh (Đoàn Luật sư TP.HCM), nếu tại phiên tòa, VKS không cung cấp được chứng cứ buộc tội hoặc chứng cứ buộc tội chưa vững chắc thì tòa phải mạnh dạn tuyên bị cáo vô tội chứ không nên giữ quyền “chỉ đạo” thu thập chứng cứ. “Tòa xem xét chứng cứ, tài liệu do CQĐT, VKS cung cấp. Vậy với những chứng cứ, tài liệu do tòa thu thập thì ai xem xét tính hợp pháp của nó? Ai sẽ kiểm soát việc thực hiện “quyền điều tra” này của tòa?” - luật sư Chánh băn khoăn.

Luật sư Trần Thành (Đoàn Luật sư TP.HCM) đặt vấn đề: “Thay vì cứ tranh luận để tăng thêm quyền điều tra cho tòa, tại sao không thực hiện quyền tư pháp đúng với chức năng, nhiệm vụ của tòa là mạnh dạn hơn trong xét xử? Hiện nay nhiều tòa còn rụt rè trong việc tuyên bị cáo vô tội. Nhiều vụ án chứng cứ mập mờ, không rõ ràng nhưng tòa vẫn tuyên bị cáo có tội theo VKS đó thôi”.

Luật sư Trương Xuân Tám (Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu) nói thêm: “Việc trao quyền điều tra cho tòa là điều không tiến bộ trong tiến trình cải cách tư pháp. CQĐT có thể còn nhiều yếu kém nhưng phải tự cố gắng vươn lên. Ở nước ngoài, thẩm phán họ không đọc hồ sơ trước nên không bị ấn tượng nghiêng về bên nào cả. Ra tòa, họ cứ nghe các bên trình bày rồi làm trọng tài thôi”.

Phải nghiên cứu kỹ

Muốn bổ sung cho tòa thêm quyền điều tra thì trước hết phải làm công tác khoa học, có nghiên cứu và đúc kết từ thực tiễn. Chứ không nên quá vội vàng giao liền quyền điều tra cho tòa. Thực trạng hiện nay cơ quan nào cũng muốn đòi thêm quyền cho mình hết. Như vậy là không được.

Ông TRẦN MINH SƠN, Phó Viện trưởng VKSND
quận Gò Vấp (TP.HCM)

Đủ năng lực, nhân sự?

Giao thêm quyền điều tra liệu tòa có đủ năng lực, nhân sự để làm hay không. Tại sao không nghĩ đến việc nên tập trung đào tạo thẩm phán có trách nhiệm và đạo đức?

Luật sư TRẦN CÔNG LY TAO, Đoàn Luật sư TP.HCM

Dễ oan, sai

Tòa điều tra thì định kiến ban đầu của tòa rất dễ cho rằng nghi can có tội hoặc không. Điều này sẽ ảnh hưởng đến kết quả xét xử sau đó, rất dễ xảy ra oan, sai.

Luật sư NGUYỄN TUẤN LỘC, Đoàn Luật sư TP.HCM

NGÂN NGA

BÌNH LUẬN

Việt Hùng

Tòa cũng cần có CQĐT riêng để điều tra các hành vi vi phạm pháp luật của CSĐT và KSV. Họ toàn cấu kết với nhau để tra tấn, bức cung, ép cung nghi can mà không cần biết thủ phạm thật sự là ai. Khi vi phạm pháp luật rành rành thì lảng tránh, không chịu điều tra truy tố cán bộ của mình khiến tòa không có cách nào chế tài bọn họ được.

Ls. Trần Hồng Phong

Tòa mà đi điều tra, rồi lại xét xử trên chính chứng cứ do mình thu thập thì vừa đá bóng vừa thổi còi rồi chứ còn gì nữa. Đây chẳng phải là suy thoái thì là cái giề?

nguyễn văn xuyên

Chỉ lo cho mấy bác thẩm phán vất vả quá dẫn đến công việc ùn tắc, đầu óc mệt mỏi khiến nhìn đâu cũng thấy tội và oan sai....

Single Firefly

Tòa án của ta sao mà phức tạp quá! Chỉ nội việc xét xử thôi cũng chưa xong, còn bị dư luận đàm tiếu rất nhiều; nay lại còn đòi thêm phần điều tra, lấn sân của các điều tra viên! Ôm rơm chi cho nặng bụng! Vừa đá bóng vừa thổi còi!

Huỳnh Nam

Tòa chỉ được giao quyền xét xử độc lập mà còn sai sot. Giờ nếu giao thêm quyền điều tra nữa thì lo

Trần Văn Dũng

Theo tôi Tòa án nói riêng và các cơ quan tiến hành tố tụng nói chung (Bao gồm cả Viện kiểm sát, Cơ quan Điều tra) cứ thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ mà "pháp luật hiện hành quy định" là đã hạn chế rất nhiều oan sai. Đừng vẽ ra những cuộc họp liên ngành nữa chỉ tổ sai cả hệ thống, mang họa cho chính những người tiến hành tố tụng và làm khổ dân. Không nể nang gì cả mà đề cao thẩm quyền độc lập của từng cơ quan tiến hành tố tụng. Đối với Tòa án cứ chứng cứ đến đâu xử đến đó, nếu chứng cứ yếu, thiếu cứ trả hồ sơ điều tra bổ sung, nếu sau đó cơ quan điều tra, VKS không bổ sung thêm được gì thì HĐXX cứ tuyên "Chưa đủ căn cứ kết tội bị cáo" hoặc thậm chí tuyên "vô tội". Nhưng như thế liệu có phải sửa đổi, bổ sung luật? Mong nhận được ý kiến của Độc giả gần xa.

Hungpham

Hien nay toa an chi lam mot viec duy nhat la xet xu, kiem tra cac chung cu trong giai doan dieu tra, truy to va to chuc tranh tung de ban hanh ban an ket toi mot con nguoi thoi. Tuynhien trong qua trinh do van con sai sot, tuyen an oan cho mot so truong hop.

Năm An Nhứt

Theo tôi thì phân công trách nhiệm cụ thể: Công an thì tạm giữ người phạm tội trong thời gian nhất định, lập biên bản với tang vật, tang chứng rồi chuyễn qua VKS.Bây giờ thì VKS phải có nhiệm vụ điều tra theo biên bản của CA và tìm theo chứng cứ để có hướng đề xuất án phạt.Tòa án chỉ căn cứ vào hồ sơ của nghi phạm từ VKS đưa lên và sự biện luận của luật sư, nghi phạm mà đưa ra mức án!Như thế mới tránh được án oan sai, CA ép, bức cung vì VKS cùng CA chịu trách nhiệm về việc điều tra, lập hồ sơ nghi phạm.

Trần Ngọc Khương

Tôi hoàn toàn đồng tình với những ý kiến trên,việc ngành toà án đòi quyền tự điêu tra là không thể!Vấn đề chính ở đây là con người,pháp luật quy định đúng mà con người làm sai thì đâu cũng lại vào đấy.Toà án có nhiệm vụ phải giữ cán cân công lý được cân bằng?

Luật sư Nguyễn Văn Dũ

Luật hiện hành quy định Toà án có chức năng chứng minh tội phạm, bên cạnh chức năng xét xử nhưng luật lại không cho Toà quyền theo dõi, giám sát quá trình tố tụng từ đầu. Vậy, Toà chỉ được chứng minh tội phạm chủ yếu trên hồ sơ vụ án do CQĐT và VKS lập từ trước, thời gian nghiên cứu hồ sơ vụ án và tại phiên toà thật sự không đủ điều kiện để đánh giá toàn diện, sâu sắc tài liệu, chứng cứ, nhất là tại toà bị cáo phản cung, bị hại, nhân chứng khai mâu thuẫn với hồ sơ. Từ đó, mới có chuyện Toà trả hồ sơ điều tra bổ sung, điều tra lại hoặc dựa theo hồ sơ mà tuyên, bỏ qua tình tiết, chứng cứ thẩm tra tại Toà. Cũng vì xét xử như thế nên mới có án oan, án sai.
Chúng ta đừng vội trách toà không có bản lĩnh tuyên vô tội mà hãy xem lại cơ chế hiện hành.
Nếu không cho Toà giám sát từ đầu quy trình tố tụng thì cũng nên bỏ chức năng chứng minh tội phạm của Toà. Tại phiên toà, VKS xét hỏi buộc tội, Luật sư xét hỏi gỡ tội, Toà chỉ hỏi thêm kgi chua rõ. Lúc này, Toà án là trọng tài đúng nghĩa. Khi đó, tôi tin rằng sẽ có nhiều bản án khách quan hơn, có thể hạn chế trả hồ sơ điều tra bổ sung, điều tra lại.

Le Phong

Ôi biết rồi! khổ lắm.. nói mãi!
thực ra,pháp luật của mình về dân sự và hình sự nếu xét thực tiễn, cơ quan tố tụng vẫn trọng trọng cung hơn chứng. Các vụ án Hình sự đa phần đều xét xử dựa trên kết quả của điều tra và VKS truy tố. Tòa với chức năng là trọng tài, thì phải công tâm không thiên về bên nào và hơn nữa Tòa phải độc lập ... Điều này là trách nhiệm của TA trước pháp luật và nhân dân.

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM