Người đại diện theo ủy quyền được khởi kiện?

Pháp luật

Người đại diện theo ủy quyền được khởi kiện?

(PL)- Một người được ủy quyền để giao dịch các quyền về tài sản nhưng lại đứng đơn khởi kiện tranh chấp tài sản, khiến mỗi tòa hiểu một kiểu.

Bản tin liên quan

Bà Văng Thị Hoài Linh là chủ sử dụng một mảnh đất tại huyện Long Điền, Bà Rịa-Vũng Tàu. Ngày 29-4-2014, bà Linh lập hợp đồng ủy quyền (có công chứng) cho bà Nguyễn Thị Trinh được quyền thay mặt và nhân danh mình làm thủ tục gia hạn quyền sử dụng đất, được quyền quản lý, sử dụng, sửa chữa, cho thuê, cho mượn, thế chấp, thế chấp bảo lãnh cho bên thứ ba, chuyển nhượng, bán hoặc tặng cho quyền sử dụng toàn bộ mảnh đất này.

Mỗi tòa một ý

Ngoài ra, bà Trinh còn có quyền ký hợp đồng thanh lý hủy bỏ hợp đồng cho thuê, cho mượn, thế chấp, thế chấp bảo lãnh cho bên thứ ba, chuyển nhượng, bán hoặc tặng cho quyền sử dụng đất nêu trên.

Sau đó, bà Trinh đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên cho ông L. Nhưng do hai bên mua bán phát sinh mâu thuẫn nên bà Trinh làm đơn khởi kiện đến TAND huyện Long Điền để tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông L.

Sau thụ lý vụ án, TAND huyện Long Điền cho rằng bà Trinh chỉ là người đại diện theo ủy quyền của bà Linh nên không có quyền khởi kiện. Tháng 3-2017, tòa đã căn cứ theo Điều 186 và điểm g khoản 1 Điều 217 BLTTDS năm 2015, ra quyết định đình chỉ việc giải quyết vụ án. Bà Trinh kháng cáo, yêu cầu hủy quyết định đình chỉ.

Tháng 8-2017, TAND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã chấp nhận kháng cáo của bà Trinh tuyên hủy quyết định đình chỉ, chuyển hồ sơ về cho TAND huyện Long Điền tiếp tục giải quyết vụ án.

TAND tỉnh cho rằng việc tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án là không đúng. Vì theo nội dung hợp đồng ủy quyền thì bà Linh đã ủy quyền cho bà Trinh thực hiện đối với quyền sử dụng thửa đất này, trong đó có quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Thực tế bà Trinh đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên cho ông L. thì bà Trinh có quyền khởi kiện liên quan hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất này.


Có ủy quyền thì mới được kiện

Theo luật sư (LS) Nguyễn Văn Nhàn, Đoàn LS TP.HCM, Điều 134 BLDS 2015 quy định đại diện là việc cá nhân, pháp nhân nhân danh và vì lợi ích của cá nhân hoặc pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự. Về phạm vi đại diện, Điều 141 BLDS 2015 quy định người đại diện chỉ được thực hiện giao dịch dân sự trong phạm vi đại diện.

Theo hợp đồng ủy quyền, bà Linh chỉ ủy quyền cho bà Trinh thực hiện các quyền của chủ sở hữu tài sản chủ yếu mua bán, tặng cho, cho thuê tài sản... Nội dung ủy quyền này không có quyền khởi kiện hoặc tham gia giải quyết tranh chấp tại tòa án. Tòa án cấp phúc thẩm không thể tự suy luận là có ủy quyền chuyển nhượng thì khi xảy ra tranh chấp được quyền khởi kiện, như vậy là quá phạm vi ủy quyền của đương sự. Việc tòa hủy quyết định đình chỉ vụ án là sai về pháp luật tố tụng và cả luật nội dung.

Đồng tình, LS Chu Văn Hưng, Đoàn LS TP.HCM, cũng cho rằng bà Trinh không có quyền khởi kiện vì khi có tranh chấp là đã nằm ngoài nội dung ủy quyền. Các đương sự trong vụ án nên khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm để tòa án cấp trên xem xét lại quyết định của TAND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

“Ủy quyền cho người đại diện thực hiện các quyền của chủ tài sản không có nghĩa là người được ủy quyền có đầy đủ quyền của chủ tài sản, cụ thể là quyền khởi kiện. Theo khoản 3 Điều 140 BLDS 2015, việc đại diện theo ủy quyền chấm dứt trong các trường hợp như theo thỏa thuận, công việc ủy quyền đã hoàn thành, người được đại diện hoặc người đại diện đơn phương chấm dứt thực hiện việc ủy quyền, người đại diện chết…” - LS Hưng phân tích thêm.

Còn LS Đặng Trường Thanh, Đoàn LS TP.HCM, thì cho rằng pháp luật đảm bảo nguyên tắc áp dụng thống nhất về đường lối xét xử. Khi đã xuất hiện nhiều cách hiểu khác nhau cũng như việc áp dụng pháp luật khác nhau thì TAND Tối cao cần có hướng dẫn cụ thể để tránh tranh cãi, cũng như tránh việc phải hủy án, kéo dài thời gian tố tụng và thiệt hại cho đương sự.

Ai khởi kiện thì người đó ký tên hoặc điểm chỉ

Pháp Luật TP.HCM từng phản ánh trường hợp tháng 12-2016, ông Trịnh Hoài Phương (đang sống ở Canada) làm giấy ủy quyền cho ông Trịnh Phương Điền (trú TP Nha Trang, Khánh Hòa) được quyền khiếu kiện đòi tám sào đất ruộng. Giấy ủy quyền này được chứng nhận tại Canada trước khi gửi về Việt Nam. Căn cứ giấy ủy quyền này, sau khi khiếu kiện không xong, ông Điền đã ký đơn khởi kiện đòi đất gửi TAND TP Nha Trang và được tòa này thụ lý.

Các chuyên gia pháp luật cho rằng việc tòa thụ lý vụ kiện là sai vì về quy định, TAND Tối cao chỉ có hướng dẫn về thủ tục tố tụng chỉ cho phép cá nhân được ủy quyền tham gia tố tụng, chứ không quy định người được ủy quyền được ký đơn kiện thay người khởi kiện.

Mặt khác, Điều 189 BLTTDS 2015 quy định: Người khởi kiện là cá nhân thì phải có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khởi kiện. Trong quy định về mẫu đơn khởi kiện vụ án dân sự ban hành kèm theo Nghị quyết số 01 ngày 13-1-2017 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao cũng không cho phép người được ủy quyền ký đơn khởi kiện. Vì thế ông Phương muốn khởi kiện thì đích thân ông phải ký tên hoặc điểm chỉ vào đơn kiện. Đáng ra tòa án phải đình chỉ vụ án và trả lại đơn khởi kiện với lý do người khởi kiện là ông Điền không có quyền khởi kiện.

THANH VÂN

BÌNH LUẬN

việt

Người đại diện theo ủy quyền không được quyền khởi kiện, vì quyền được khởi kiện gắn liền với quyền nhân thân, chỉ sau khi người có đủ năng lực hành vi dân sự đã hoàn tất các thủ tục khởi kiện và được tòa án chấp nhận thụ lý vụ án, người được ủy quyền mới được thực hiện các công việc được ủy quyền tại tòa án.

Nguyễn Dũng

Theo Đ. 85 BLTTDS 2015 quy định, người đại diện trong tố tụng dân sự bao gồm "người đại diện theo pháp luật" và "người đại diện theo ủy quyền". Đ. 186 quy định, Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp (theo pháp luật và theo ủy quyền) KHỞI KIỆN vụ án tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Như vậy, người đại diện theo ủy quyền có quyền khởi kiện tại Tòa án. Trong trường hợp nêu trên, bà Trinh được bà Linh UQ ký hợp đồng bán đất, trong HĐ luôn có điều khoản xử lý tranh chấp, nếu không thỏa thuận được thì một trong hai bên có quyền khởi kiện,. Nghĩa là, nếu ông L. Vi phạm HĐ (vd: đã nhận đất nhưng chưa trả tiền) thì bà Trinh có quyền khởi kiện, ngược lại, nếu bà Trinh vi phạm HĐ (vd: đã nhận tiền nhưng không giao đất) thì ông L. Khởi kiện bà Trinh. Theo tôi, với nội dung UQ nêu trên (quản lý, sử dụng, định đoạt tài sản) gần như bà Trinh đã trở thành người sở hữu tài sản, nên bà Trinh có đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người sở hữu tài sản, bao gồm quyền khởi kiện để bản vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.

Ngãi Cứu

Theo tôi, căn cứ vào qui định của Pháp luật về Hợp đồng ủy quyền và qui định về Người Đại diện - có nội dung ủy quyền Khởi kiện, thì Người đại diện theo ủy quyền có quyền nhân danh bên ủy quyền ký đơn khởi kiện ( Như trường hợp ông Hoài Phương ở Canadda, Ủy quyền cho ông Trịnh Phương khởi kiện) được Tòa án chấp nhận là đúng, vì hành vi của ông Trịnh Phương không thực hiện trái với nội dung được ủy quyền và không trái với pháp luật). Trường hợp bà Văn Thị Hoài Linh, chỉ ủy quyền cho bà Trinh, thực hiện một số nội dung ủy quyền như báo nêu, có nội dung được chuyển nhượng QSDĐ ( không có nội dung ủy quyền (khởi kiện). Đặt ra trường hợp Hợp đồng chuyển nhưng QSDĐ mà bà Trinh ( bên chuyển nhượng) và bên (nhận chuyển nhượng) có tranh chấp yêu cầu Tòa án hủy Hợp đồng vì lý do Hợp đồng vô hiệu hoặc một bên đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng, do quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm... Nếu bên nhận chuyển nhượng có đơn khởi kiện, đượcTòa án chấp nhận, thì bà Linh ( bên chuyển nhượng là bị đơn) bà là người phải thực hiện quyền và nghĩa vụ của bị đơn vì đã tham gia giao dịch hợp đồng, theo ủy quyền. Ngược lại, quyền và lợi ích cuat bà Linh giao kết hợp đồng bị xâm phạm, thì bà Vẫn có quyền khởi kiện ( mặc dù bà không được bà Trinh ủy quyền). Trường hợp này, Tòa án cũng phải thụ lý đơn khởi kiện của bà Linh- với tư cách bà là một bên tham gia giao dịch hợp đồng có tranh chấp, bà là nguyên đơn tham gia tố tụng tại tòa án theo qui định quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn. Điều này không trái với qui định của pháp luật về giao dịch dân sự, Hợp đồng dân sự...

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM