Truy thu tiền thuê đất ‘khủng’: Sẽ họp để gỡ vướng

Đô thị

Truy thu tiền thuê đất ‘khủng’: Sẽ họp để gỡ vướng

(PL)- Sở TN&MT sẽ ngồi lại cùng các đơn vị có liên quan để tháo gỡ vướng mắc.

Bản tin liên quan

Liên quan đến việc thu tiền thuê đất của các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính trên địa bàn TP.HCM, hiện nay vẫn chưa có một văn bản hướng dẫn từ phía cơ quan chức năng.

Theo tìm hiểu của báo Pháp Luật TP.HCM, cơ sở pháp lý của việc thu tiền thuê đất đối với các đơn vị này không phải là không đầy đủ. Vấn đề là giữa các cơ quan chức năng chưa có hướng dẫn rõ ràng và chưa có cách hiểu thống nhất.

Băn khoăn thời điểm nộp tiền và miễn giảm

Câu chuyện xảy ra tại Phòng Công chứng (PCC) số 1 đến thời điểm này Chi cục Thuế quận 1 đã tạm dừng quyết định cưỡng chế thu tiền thuê đất và truy thu tổng cộng hơn 19 tỉ đồng. Tuy nhiên, đây không còn là vấn đề riêng của PCC số 1 mà là của chung bảy PCC và hơn 200 đơn vị sự nghiệp tự chủ tài chính trên địa bàn TP hiện nay.

Liên quan đến việc nộp tiền thuê đất, tháng 4-2020, PCC số 3 có văn bản gửi cơ quan thuế. Trong văn bản khẳng định từ trước đến nay, PCC số 3 chưa nhận được quyết định của TP về giao đất, không thu tiền sử dụng đất tại trụ sở ở khu đất số 12 Thống Nhất, phường Bình Thọ, quận Thủ Đức.

PCC số 3 viện dẫn khoản 3 Điều 31 Nghị định 46/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. Theo đó, tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân… thuộc trường hợp thuê đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, đã được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất trước ngày luật này có hiệu lực thi hành thì phải chuyển sang thuê đất kể từ ngày Luật Đất đai 2013 có hiệu lực thi hành theo quy định tại khoản 2 Điều 60 Luật Đất đai 2013 và phải nộp tiền thuê đất theo quy định tại nghị định này.

PCC số 3 cho rằng chiếu theo quy định trên thì đơn vị này chưa đủ điều kiện, thủ tục để chuyển sang hình thức thuê đất và nộp tiền thuê đất từ ngày 1-7-2014.

Từ ý kiến này, Cục Thuế TP cũng băn khoăn và đã có văn bản hỏi Sở TN&MT: “Cục Thuế TP đề nghị Sở TN&MT có ý kiến về trường hợp PCC số 3 có phải thu tiền thuê đất hay không. Nếu thuộc trường hợp phải thu tiền thuê đất thì đề nghị Sở TN&MT chuyển thông tin địa chính để cơ quan thuế xác định nghĩa vụ tài chính theo quy định” - văn bản của Cục Thuế TP nêu.

Theo ông Nguyễn Trí Hòa, Trưởng PCC số 1, từ khi có quyết định thành lập đến nay, PCC số 1 cũng như sáu PCC còn lại, chưa có đơn vị nào được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, cũng chưa đơn vị nào được ký hợp đồng thuê đất.

Trưởng PCC số 7 Hoàng Mạnh Thắng cho rằng các PCC hiện nay là đơn vị cung cấp dịch vụ công theo quy định của Luật Công chứng 2014. Vì vậy, chiếu theo Điều 19 Nghị định 46, đất xây dựng công trình sự nghiệp của các tổ chức sự nghiệp công thì được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước cho cả thời gian thuê.

Tại buổi làm việc của Sở Tư pháp với các PCC cùng các đơn vị có liên quan ngày 25-6, đa phần các PCC đều muốn cơ quan chức năng làm rõ các ý kiến đã nêu trên. Các PCC cũng cho biết từ tháng 9-2019, các cơ quan này có nộp hồ sơ làm thủ tục thuê đất tại Sở TN&MT. Tuy nhiên, đến nay chưa có đơn vị nào được ký hợp đồng thuê đất.

Trong một diễn biến khác, năm 2019, Sở TN&MT đã có Văn bản 3476 báo cáo UBND TP về thuê đất và nộp tiền thuê đất của tổ chức sự nghiệp công lập. Theo đó, Sở TN&MT nhắc lại nội dung trong Văn bản 1347/2019 của Sở Tài chính, đa phần các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn đã thực hiện tự chủ tài chính như 46 ban quản lý các chợ, 14 bệnh viện thuộc quận, 28 bệnh viện thuộc Sở Y tế,… “Nếu thực hiện ngay việc thuê đất thì khoản tiền thuê đất phải nộp là rất lớn” - văn bản của Sở TN&MT nhận định.


PCC số 4 cũng là một trong bảy PCC có trong danh sách 212 đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính tại TP.HCM. Ảnh: HOÀNG GIANG

Sẽ họp các cơ quan để thống nhất

PCC số 1 là đơn vị đầu tiên trong bảy PCC nhận được thông báo thu tiền thuê đất, sau đó là các văn bản liên quan đến việc phạt chậm nộp và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế như chúng tôi đã thông tin trong số báo trước.

Theo rà soát của báo Pháp Luật TP.HCM, cơ sở pháp lý của việc thuê đất và thu tiền thuê đất hiện đã được quy định tại Luật Đất đai 2013, Nghị định 46/2014, Thông tư 77/2014 (Bộ Tài chính).

Một trong những vấn đề mà các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính quan tâm chính là thời điểm thu tiền thuê đất. Theo Điều 3 Luật Đất đai 2013, Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất là việc Nhà nước quyết định trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu thông qua hợp đồng cho thuê.

Về thời điểm thuê đất, khoản 3 Điều 108 Luật Đất đai đã quy định là thời điểm Nhà nước có quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất.

Ngoài ra, Điều 275 Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định hợp đồng là một trong những căn cứ để phát sinh nghĩa vụ giữa các bên có liên quan. Như vậy, đối chiếu với các PCC và các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính chưa có quyết định giao đất, chưa được ký hợp đồng thuê đất thì việc thuê đất và thời điểm tính tiền thuê đất có phải được tính từ thời điểm ký hợp đồng hay không?

Chúng tôi luôn chấp hành việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước theo quy định. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cần phải làm rõ đối tượng nào thuộc diện phải nộp tiền thuê đất, đối tượng nào được miễn, giảm. Trong trường hợp phải nộp tiền thuê đất thì cũng cần phải làm rõ thời điểm thu.

Ông NGUYỄN TRÍ HÒA, Trưởng PCC số 1 

Mặt khác, các đơn vị sự nghiệp như PCC là các đơn vị thực hiện dịch vụ công. Chiếu theo quy định đã nêu trên liệu có thuộc đối tượng được miễn, giảm tiền thuê đất hay không?

Trả lời Pháp Luật TP.HCM về các vấn đề trên, Sở TN&MT cho biết việc thu tiền thuê đất đối với các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính là vấn đề mới.

“Về đối tượng thuê đất và nộp tiền thuê đất, thời điểm thu cũng như chính sách miễn giảm, sở sẽ tổ chức cuộc họp để cùng các đơn vị liên quan làm rõ. Từ các ý kiến này và các quy định pháp luật có liên quan, sẽ thống nhất hướng giải quyết và trình UBND TP xem xét để có cách hiểu và áp dụng thống nhất” - Sở TN&MT cho hay.

Liên quan đến phản ánh của các đơn vị về hồ sơ đăng ký quyền sử dụng đất chậm xem xét, Sở TN&MT cho biết trước đây đã có văn bản xin ý kiến Bộ TN&MT và Bộ Tài chính về việc “tổ chức sự nghiệp công lập tự chủ tài chính” “tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư” mới phải chuyển sang thuê đất và nộp tiền thuê đất kể từ ngày 1-7-2014, hay áp dụng cả với trường hợp “tổ chức sự nghiệp công lập tự chủ tài chính”, “tự đảm bảo chi thường xuyên”. Hiện nay, TP.HCM vẫn đang chờ hai bộ trả lời.

Về việc này, văn bản của UBND TP đã chỉ đạo Sở TN&MT sau khi có văn bản trả lời của hai bộ nêu trên thì hướng dẫn thực hiện ký hợp đồng thuê đất (nếu có). Đồng thời, sở cần xem xét, giải quyết thủ tục thuê đất đối với đơn vị sự nghiệp công lập “tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư” theo quy định.

Quá trình thu tiền thuê đất tại TP.HCM với các tổ chức sự nghiệp công lập tự chủ tài chính

Theo tìm hiểu của chúng tôi, liên quan đến việc thu tiền thuê đất của các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính, cơ quan thuế đã căn cứ nhiều văn bản của UBND TP và các sở có liên quan.

Cụ thể, từ Văn bản 3476 nêu trên của Sở TN&MT, UBND TP đã có công văn chỉ đạo các sở, ngành có liên quan về thuê đất và nộp tiền thuê đất của tổ chức sự nghiệp công lập tự chủ tài chính.

Từ chỉ đạo của TP, Sở Tài chính đã rà soát danh sách 212 đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính trên địa bàn. Từ danh sách này, Sở TN&MT đã có Văn bản 8009/2019 gửi 24 quận, huyện, cơ quan thuế và các đơn vị có liên quan. Nội dung văn bản nêu: Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập trước đây được sử dụng đất với hình thức Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất thì phải chuyển sang thuê đất và phải nộp tiền thuê đất từ ngày 1-7-2014 (nếu đã tự chủ trước ngày 1-7-2014). Trường hợp được tự chủ tài chính kể từ ngày 1-7-2014 trở về sau thì nộp tiền thuê đất kể từ ngày được tự chủ tài chính. Sở TN&MT đề nghị Cục Thuế TP xác định và truy thu tiền thuê đất của các đơn vị này theo quy định. 

VIỆT HOA

BÌNH LUẬN

nguyễn văn hưng

Còn một điều khoản nữa các đơn vị cố tình không nêu là nếu thực tế có sử dung đất mà chưa được giao đất cho thuê đất thì vẫn phải nộp tiền đất

Nguyễn Minh Tuấn

Cơ quan công quyền không nhắc tới việc thu thuế đất các dự án bỏ lãng phí ở ngay các trung tâm Hà Nội (ví dụ Giảng Võ)?

Long

Thu tiền thuê đất của các Đơn vị ấy có lẽ không chính xác! Vì họ có được thuế đất đâu mà thu tiền thuê đất? Chính xác thì phải là thu tiền thuê văn phòng mới đúng! Phần lớn các Đơn vị ấy sử dụng văn phòng mà các tòa nhà văn phòng ấy vốn đã có sẵn, được Nhà nước giao sử dụng... Do vậy, nếu buộc họ phải nộp tiền thuê thì đó phải là tiền thuê văn phòng.

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM