Dẹp vỉa hè, phải tính lợi cho dân lẫn chính quyền

Đô thị

Dẹp vỉa hè, phải tính lợi cho dân lẫn chính quyền

(PL)- Bởi bất cứ chính sách đô thị nào cũng mang tính chất “nhị nguyên”,  tức là dân có lợi mà chính quyền cũng có lợi.

Bản tin liên quan

Trong những ngày này, hình ảnh và hoạt động lập lại trật tự vỉa hè của ông Đoàn Ngọc Hải, Phó Chủ tịch UBND quận 1 (TP.HCM), cùng các cộng sự xuất hiện nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng, trang mạng xã hội. Có thể nói ông Hải là người mạnh tay nhất và có những phát ngôn quyết liệt nhất từ trước đến nay liên quan đến vỉa hè.

Rất nhiều bên hưởng lợi từ vỉa hè

Trước hiện tượng này, dư luận cũng hình thành nên các luồng khác nhau. Nhiều người tỏ thái độ đồng tình và đánh giá cao các hoạt động của đoàn xử lý vi phạm trật tự đô thị của quận 1. Nhưng có nhiều người khác lại băn khoăn về tính pháp lý của hành động mạnh tay này. Rất nhiều người nghi ngờ tính bền vững của nó, sợ rằng sau dăm bữa vắng bóng ông Hải thì đâu lại vào đấy. Cũng rất nhiều người lo lắng cho việc kinh doanh của những người dựa vào vỉa hè mưu sinh.

Có một điều không thể phủ nhận là lịch sử lâu dài của thành phố này đã tạo một kiểu kinh tế-xã hội dựa vào vỉa hè. Bao gồm: nhà kinh doanh mặt phố (shophouse) - kinh tế vỉa hè - xe máy. TP.HCM nổi tiếng thế giới vì các phố chuyên kinh doanh. Những con phố dài mút mắt chỉ kinh doanh duy nhất có một mặt hàng như vải vóc, vật liệu xây dựng, điện tử, thuốc Bắc, đồ sành sứ, hoa giả…


Lực lượng chức năng phá dỡ trụ sở khu phố 6 trên đường Nguyễn Trung Trực, quận 1 để trả lại vỉa hè  thông thoáng. Ảnh: HOÀNG GIANG

Trong cuộc nghiên cứu vào năm 2010 của Sở VH-TT&DL mà tôi làm chủ nhiệm, chúng tôi đã thống kê được 72 loại hình hoạt động kinh doanh, sản xuất, dịch vụ dựa vào vỉa hè để mưu sinh. Có một sự thật là việc sống nhờ vỉa hè không phải chỉ là người có cửa hàng, người buôn thúng bán bưng trên vỉa hè mà cả thành phố này cùng hưởng lợi từ đó. Cũng nhờ đó mà Nhà nước thu được thuế, các chính quyền địa phương cấp quận, phường có nguồn quỹ hoạt động.

Trên phương tiện thông tin đại chúng những ngày này tràn ngập các tít như “giành giật vỉa hè”, “đòi lại vỉa hè”, “cuộc chiến vỉa hè”, “dẹp loạn vỉa hè”, “anh hùng vỉa hè”. Mới nghe qua thấy hay nhưng ngẫm kỹ thấy có điều không ổn. Bởi lẽ vỉa hè là của chung của tất cả chúng ta. Vỉa hè là nơi rất nhiều bên hưởng lợi, do vậy không thể nói người dân chiếm lĩnh vỉa hè nay chính quyền đòi lại. Cũng không thể nói giành giật vỉa hè cho người đi bộ mà quên đi những người khác sống quanh và trên vỉa hè. Như thế vừa không đúng và không công bằng.

Đừng triệt tiêu hồn phố

Nếu tinh ý sẽ thấy trong phát biểu của mình với báo chí hay cán bộ, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Phong luôn nói rằng chúng ta cần “sắp xếp lại trật tự vỉa hè” hay “lập lại trật tự vỉa hè”.

Điều đó rất đúng, lâu nay chúng ta làm chưa đúng cả về phía người dân và chính quyền, vừa buông lỏng vừa không có những chính sách thích hợp. Một ví dụ điển hình là vát vỉa hè tạo điều kiện cho người đi xe máy phóng thẳng lên vỉa hè, còn người dân cũng có phần quá trớn.

Do vậy mà nay chúng ta cần nhận thức lại, hành động quyết liệt nhằm hướng đến việc vỉa hè được xắp xếp lại một cách khoa học để cho mọi người cùng hưởng lợi. Đó không chỉ người đi bộ, hộ gia đình có cửa hàng, người bán hàng rong, người mua hàng mà còn cả các tập đoàn, công ty của Nhà nước và tư nhân... Nếu liệt kê ra thì cái vỉa hè phải cõng ít nhất 25 thứ trên nó. Ngoài xe cộ, hàng hóa, bảng hiệu ra thì còn nhiều thứ khác không dễ mà bứng được như trụ ATM, cột điện, trạm biến thế, cột đèn tín hiệu giao thông, trụ nước, điểm nối cáp quang…

Vỉa hè tưởng nhỏ nhưng việc giải quyết nó không bao giờ thành công nếu chỉ tính lợi cho một phía. Bởi bất cứ chính sách đô thị nào cũng mang tính chất “nhị nguyên”, tức là dân có lợi mà chính quyền cũng có lợi. Singapore không thể có được một xã hội xanh, sạch, đẹp, trật tự như ngày hôm nay nếu ông Lý Quang Diệu chỉ hướng đến việc làm sạch bong vỉa hè phục vụ cho giao thông bộ hành. Ông đã hướng đến “sức sống vỉa hè và linh hồn phố phường”.

Có khi nào bạn lý giải tại sao rất nhiều nhóm du khách nước ngoài đầu trần, áo quấn ngang lưng, tay cầm chai nước, dưới trời nắng chang chang, mồ hôi nhễ nhại cứ thế đi dọc vỉa hè từ trung tâm ra các quận ven; từ quận 1 sang Chợ Lớn một cách miệt mài, hào hứng không?

Đó chính là sức hấp dẫn từ phố phường, vỉa hè đấy. Nếu ở châu Âu, chưa đi thì chúng ta đã biết mười mươi phía trước là ngã tư, là những khối nhà vuông vức hình dạng giống nhau. Nhưng ở Sài Gòn hết đoạn phố này thì nhất định còn có gì đó lạ lùng hay hay ở phía trước nếu không đến thì uổng. Chính những “bất ngờ”, “điều không đoán định” là yếu tố hấp dẫn của phố phường, lẽ nào chúng ta triệt tiêu nó.

Tính toán, quy hoạch phải có lớp lang

Cũng trong cùng thời gian này, thái độ ứng xử mềm dẻo hơn của ông Phó Chủ tịch quận Tân Phú Nguyễn Quốc Thái lại thu hút được sự chú ý của đại bộ phận bà con dân nghèo. Ông Thái cho rằng đằng sau mỗi gánh hàng rong là số phận của cả một gia đình. Điều đó không phải là ông tìm cách mị dân (lấy lòng dân) mà thực sự ông muốn chúng ta cùng chia sẻ với nhau quyền lợi và trách nhiệm trên cái vỉa hè. Có lẽ vì quan niệm này mà ông nhận được rất nhiều sự cảm thông chia sẻ.

Còn nhớ khi còn sống, khi chứng kiến cảnh đội trật tự đô thị thu gom quang gánh của bà con bán hàng rong, nhà văn Nguyễn Quang Sáng có hài hước rằng:

“Lấy đá mà ném ao bèo

Bèo tan lại hợp phố phèo vẫn nguyên”

Mong sao thời gian tới đây cái “phố phèo” vẫn nguyên đất có lớp lang, trật tự hơn và hơn thế không mất đi cái sống động của phố thị. Muốn khu vực 930 ha trở thành một Singapore thu nhỏ thì cần một chiến lược phát triển kinh tế-xã hội và giáo dục đồng bộ. Thêm vào nữa là quy hoạch không gian và quy hoạch kinh tế-xã hội khoa học. Như thế mới duy trì được thành quả lâu dài, bền vững, nếu không hình ảnh ông Đoàn Ngọc Hải chỉ là một hiện tượng lóe lên trong một vài khoảnh khắc.

TS NGUYỄN MINH HÒA

BÌNH LUẬN

A Đ

Qua trải nghiệm và quan sát (từ thực tế, báo chí) cá nhân độc giả thấy NHU CẦU có đường đi bộ của DÂN là rất lớn và cần thiết. Câu chuyện có lối đi AN TOÀN cho đại đa số dân không phải dễ bởi nó đụng chạm đến rất nhiều người đặc biệt đối với những trường hợp có bóng dáng của cán bộ hay bà con dùng vỉa hè đề mưu sinh. Thói quen 'lấn chiếm' vỉa hè hay 'vi phạm' pháp luật trong đó có cả cán bộ trong suốt nhiều năm qua, đã từng 'được' chấp nhận hay bắt buộc phải chấp nhận của người dân. Chính sự 'chấp nhận' ấy đã làm cho việc 'giành lại' đường đi bộ an toàn cho đại đa số người dân ngày một khó hơn. Được cái may là, khả năng điều chỉnh của mỗi cá nhân để thích nghi được với môi trường sống là rất lớn. Thế nên, khi những thói quen vi phạm pháp luật bắt đầu bị kiên quyết khước từ và khi đang dần sẽ mất ngôi, cho sự bình an của cộng đồng thì cũng sẽ dần được thay thế bằng một thói quen TÔN TRỌNG VÀ TUÂN THỦ PHÁP LUẬT' và lúc đó, tôi tin bà con cũng sẽ tìm ra được cách mưu sinh khác phù hợp với phong cách của những công dân sống trong thời kỳ hội nhập.

trang

Người đi bộ phải đi trên vỉa hè, không đi dưới lòng đường để tránh cản trở phương tiện giao thông và để bảo đảm an toàn giao thông, nhưng không phải vỉa hè là của người đi bộ. Tôi cho rằng, người đi bộ chắc chắn không bao giờ đòi toàn bộ vỉa hè cho mình, họ chỉ yêu cầu trên vỉa hè phải có phần đường giành cho người đi bộ.

minhvu

Tôi không đồng tình với lý giải của TS Hòa trong sử dụng vìa hè. Quan điểm trước sau như một của tôi là vỉa hè là phần diện tích giao thông dành cho người đi bộ.

Cà Phê Chiều

Cái bài viết chỉ thêm 1 góc nhìn trong công cuộc sắp xếp lại vỉa hè như tinh thần của ông Hải, ông Phong chủ tịch chứ có đụng văn chạm hay cản văn trở gì ông Hải đâu mà sao mọi người cứ sùng sùng lên kinh thế! Ráng đọc kỹ để lĩnh hội cái hồn cốt của bài viết đi mọi người ơi.

Anh Bay

TS NGUYỄN MINH HÒA có bài viết không thuyết phục lắm >>> Từ vỉa hè là gì? Vỉa hè là lối đi chung của mọi người dân ( nhà nước quản lý) Dùng vỉa hè để kinh doanh ( cá nhân hưởng lợi) là nét đẹp của VN? Thưa TS Hòa? Nhà mặt tiền đường thì muốn rộng, lấy vỉa hè để kinh doanh ( hợp lý? ) Những người mua bán hàng rong chiếm vỉa hè ( trước nhà TS Hòa có chấp nhận không? Nếu có sự thỏa thuận thuê mướn vỉa hè) buôn bán làm mất vệ sinh, hàng hóa chiếm hết vỉa hè mất hết lối đi là nét đẹp của VN dưới con mắt khách Quốc tế? Nói tóm lại nạn lấn chiếm vỉa hè chỉ những lợi ít nhóm đem những lý luận lãng nhách phản bác. Đại đa số người dân VN tán thành và ủng hộ Chính quyền dẹp bỏ lấn chiếm vỉa hè. Trả lại cảnh quan đô thị xanh sạch đẹp,là người dân mong đợi. /.

Bùi Văn Ngọc

Vỉa hè là nơi giao thông công cộng ông lấn chiếm phục vụ cho mục đích riêng ông làm ảnh hưởng đến bao người khác. Hầu hết các nhà mặt tiền đều là những nhà có giá trị nhiều tỷ đồng. Ông làm giàu mà gây khó khăn cho cộng đồng mà ông cũng nói được a?

Phong Vũ

Luật pháp sinh ra là để áp dụng cho tất cả mọi công dân đang có đầy đủ quyền công dân. Chổ nào củng nhẹ nhàng một chút, nể nang một chút, né luật một chút. Theo ông thì cái MỘT CHÚT đó giới hạn là bao nhiêu để Chính quyền còn tính? Hầu hết người dân TP HCM ủng hộ cách làm của Q1, hi sinh cái lợi của 1 thiểu số người vì lợi ích chung của mọi người đấy thưa ông.

Hồng Sơn

Không quyết liệt thì muôn đời vẫn nhếch nhác, bẩn thỉu.

TVD

Bài viết rất đúng và rất hay. Lãnh đạo TP. HCM cần nghiên cứu để thực hiện để có lợi ích giữa các bên. Ông Hải làm đúng nhưng quá mạnh tay, có thể phản tác dụng.

Huy Vo

Thực chất lợi ích của chính quyền cũng là lợi ích của toàn dân. Một khi đường phố sạch đẹp, gọn gàng sẽ làm cho việc buôn bán của dân chúng trở nên sầm uất. Việc tăng thu của chính quyền sẽ quay ngược lại đầu tư vào các khoản phúc lợi khác cho dân chúng. Một cuộc sống bình yên, môi trường trong lành là mục đính của cư dân thành phố đặt ra cho chính quyền phải thực hiện.

Hiện thêm bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM